Brugada sendromu olan hastalarda temel konu, kalbin elektrik sistemiyle ilgili ciddi ritim bozukluğu riskidir.
Çoğu Brugada hastasında ablasyon gerekmez.
Ama bazı özel hastalarda tekrarlayan ciddi ritim atakları, elektrik fırtınası veya sık ICD şokları olabilir.
İşte bu durumda epikardiyal ablasyon gündeme gelebilir.
Hasta diliyle anlatırsak:
Brugada’da bazı problemli elektrik alanları kalbin dış yüzeyine yakın olabilir. Bu alanlar özel haritalama ile bulunup ablasyonla etkisizleştirilmeye çalışılır.
Neden Yapılır?
Brugada sendromunda ICD hayat kurtarıcı olabilir.
Ama ICD ritim bozukluğunun oluşmasını engellemez; tehlikeli ritim olursa onu şokla durdurur.
Bazı hastalar tekrar tekrar ICD şoku alabilir.
Bu durum hem fiziksel hem de psikolojik olarak çok yıpratıcıdır.
Epikardiyal ablasyonun amacı:
- tekrarlayan ritim ataklarını azaltmak
- ICD şoklarını azaltmak
- elektrik fırtınasını kontrol altına almak
- hastanın yaşam kalitesini artırmak
olabilir.
Ama çok önemli:
Ablasyon, Brugada hastalığını tamamen ortadan kaldırmaz.
Her Brugada Hastasına Yapılır mı?
Hayır.
Brugada sendromunda epikardiyal ablasyon herkese yapılan standart bir işlem değildir.
Daha çok şu hastalarda düşünülür:
- Tekrarlayan uygun ICD şoku alanlar
- Elektrik fırtınası geçirenler
- Tekrarlayan VF atağı olanlar
- İlaç tedavisine rağmen ciddi ritim atağı devam edenler
- Yüksek riskli ve seçilmiş hastalar
Sadece EKG’de Brugada paterni var diye epikardiyal ablasyon yapılmaz.
Önce hastanın gerçek riski değerlendirilir.
İşlem Nasıl Yapılır?
İşlem elektrofizyoloji laboratuvarında yapılır.
Kalbin dış yüzeyine ulaşmak için göğüs kemiğinin altından özel bir giriş yapılır.
Sonra 3 boyutlu haritalama sistemiyle kalbin dış yüzeyindeki anormal elektrik alanları aranır.
Genellikle hedef bölge sağ ventrikül çıkış yolu çevresindeki dış yüzey alanlarıdır.
Uygun bölge bulunursa radyofrekans enerjiyle ablasyon yapılır.
Amaç kalbi rastgele yakmak değildir.
Amaç, ritim bozukluğunu tetikleyebilen problemli elektriksel alanları hedeflemektir.
ICD’nin Yerini Tutar mı?
Genellikle hayır.
ICD, Brugada sendromunda yüksek riskli hastalarda hayat kurtarıcı tedavidir.
Ablasyon ise bazı hastalarda ICD şoklarını ve ritim ataklarını azaltmak için düşünülebilir.
Yani hasta diliyle:
ICD güvenlik kemeri gibidir. Ablasyon ise o tehlikeli ritimlerin daha az ortaya çıkmasını sağlamaya çalışır.
Birçok hastada ablasyon sonrası ICD yine korunur.
Riskleri Var mı?
Evet.
Epikardiyal ablasyon ileri bir işlemdir.
Olası riskler:
- Kalp zarı çevresinde sıvı veya kan birikmesi
- Göğüs ağrısı
- Kanama
- Damar komplikasyonu
- Koroner damarlara yakınlık nedeniyle işlem kısıtlılığı
- Nadiren acil müdahale ihtiyacı
Bu nedenle işlem deneyimli elektrofizyoloji ekibi ve uygun merkez koşullarında yapılmalıdır.
İşlem Sonrası Ne Olur?
İşlem sonrası hasta izlenir.
Takipte:
- EKG
- Holter
- ICD kayıtları
- ateş ve ilaç tetikleyicileri
- tekrar ritim atağı olup olmadığı
değerlendirilir.
Bazı hastalarda ilaç tedavisi devam edebilir.
Bazı hastalarda ICD ayarları yeniden düzenlenebilir.
Takip kişiye özel yapılır.
Brugada Hastası Ne Zaman Gecikmeden Başvurmalı?
Şu durumlar varsa beklememek gerekir:
- ICD şoku almak
- Tekrarlayan bayılma
- Gece uykuda fenalaşma
- Ateş sırasında çarpıntı veya bayılma
- Ailede genç yaşta ani ölüm
- Elektrik fırtınası
- Tekrarlayan ciddi ritim atağı
- EKG’de Tip 1 Brugada paterni
Bu durumlarda kardiyak elektrofizyoloji değerlendirmesi önemlidir.
İstanbul’da Brugada ve Epikardiyal Ablasyon Değerlendirmesi
Brugada sendromunda epikardiyal ablasyon kararı sadece EKG’ye bakılarak verilmez.
Önce şu sorular cevaplanmalıdır:
- Gerçekten Brugada sendromu var mı?
- Tip 1 Brugada paterni kendiliğinden mi çıkıyor?
- Bayılma oldu mu?
- ICD şoku uygun mu, uygunsuz mu?
- Elektrik fırtınası var mı?
- İlaç ve ateş tetikleyicileri kontrol edildi mi?
- Ablasyon gerçekten gerekli mi?
Bu değerlendirme ritim bozuklukları ve kardiyak elektrofizyoloji deneyimi gerektirir.
Sık Sorulan Sorular
Brugada’da epikardiyal ablasyon nedir?
Kalbin dış yüzeyindeki anormal elektrik alanlarının haritalanıp ablasyonla tedavi edilmeye çalışıldığı ileri bir ritim işlemidir.
Her Brugada hastasına yapılır mı?
Hayır. Sadece tekrarlayan ciddi ritim atağı, elektrik fırtınası veya ICD şoku olan seçilmiş hastalarda düşünülür.
Ablasyon ICD’nin yerini tutar mı?
Genellikle hayır. ICD yüksek riskli hastalarda koruyucu tedavidir. Ablasyon ise ritim atağı ve şok yükünü azaltmaya yardımcı olabilir.
Brugada ablasyonla tamamen geçer mi?
Hayır. Ablasyon ritim riskini azaltmaya yardımcı olabilir ama genetik elektriksel hastalığı tamamen yok etmez.
ICD şoku aldım, ablasyon gerekir mi?
Her ICD şokundan sonra ablasyon gerekmez. Önce şokun uygun olup olmadığı, ritmin tipi ve hastanın genel riski değerlendirilmelidir.
Ateş Brugada’da neden önemli?
Ateş, Brugada EKG bulgusunu belirginleştirebilir ve bazı hastalarda ritim riskini artırabilir. Bu nedenle ateş erken düşürülmelidir.
Sonuç
Brugada sendromunda epikardiyal ablasyon, her hastaya yapılan rutin bir işlem değildir.
Daha çok tekrarlayan ciddi ritim atağı, elektrik fırtınası veya sık ICD şoku olan seçilmiş hastalarda gündeme gelir.
Amaç Brugada hastalığını tamamen silmek değil; ritim ataklarını ve ICD şoklarını azaltmaya çalışmaktır.
Doğru hastayı seçmek, işlem kadar önemlidir.
Tıbbi olarak hazırlayan ve gözden geçiren:
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İlgi alanları: Brugada sendromu, ICD, elektrik fırtınası, epikardiyal ablasyon, ventriküler ritim bozuklukları ve ileri kardiyak elektrofizyoloji.
Brugada sendromu epikardiyal ablasyon, Brugada epikardiyal girişim, Brugada tedavi seçenekleri, epikardiyal VT/VF ablasyonu, sağ ventrikül çıkış yolu ablasyonu, RVOT epikardiyal ablasyon, elektrik fırtınası tedavisi, ICD şoklarını azaltma, Brugada haritalama, fraksiyone potansiyel, geç potansiyel, radyofrekans ablasyon, elektrofizyoloji uzmanı, Prof. Dr. Serhan Özcan, İstanbul
