Kardiyoversiyon, kalbin düzensiz ritmini tekrar normal ritme döndürmek için yapılan bir tedavidir.
Halk arasında bazen:
- kalbe elektroşok
- ritim düzeltme işlemi
- elektriksel kardiyoversiyon
- AF için şok tedavisi
diye bilinir.
En sık atriyal fibrilasyon ve atriyal flutter ritimlerinde uygulanır.
Amaç kalbi “durdurmak” değildir.
Amaç, kalpteki düzensiz elektriksel ritmi kısa ve kontrollü bir elektrik enerjisiyle normale çevirmektir.
Kardiyoversiyon Kısaca
| Merak Edilen | Kısa Cevap |
| Kardiyoversiyon nedir? | Bozulmuş kalp ritmini normale döndürme işlemidir |
| En sık kimlere yapılır? | Atriyal fibrilasyon ve atriyal flutter hastalarına |
| Acıtır mı? | Hasta kısa süre uyutulduğu için işlem hissedilmez |
| Kaç dakika sürer? | Genellikle birkaç dakika sürer |
| Aynı gün çıkılır mı? | Çoğu hasta aynı gün taburcu olur |
| Kan sulandırıcı gerekir mi? | AF süresi ve inme riskine göre gerekebilir |
| Kalıcı çözüm mü? | Her zaman değil, ritim tekrar bozulabilir |
| Ablasyondan farkı ne? | Kardiyoversiyon ritmi düzeltir; ablasyon ritim kaynağını tedavi etmeyi hedefler |
Elektrikli Kardiyoversiyon Nasıl Yapılır?
İşlem hastane ortamında yapılır.
Hasta kısa süreli anesteziyle uyutulur.
Göğse özel pedler yapıştırılır.
Kalbe kontrollü elektrik enerjisi verilir.
Bu enerji düzensiz ritmi sonlandırıp normal ritme dönmeyi sağlayabilir.
Hasta işlem sırasında ağrı veya şok hissetmez.
Genellikle işlemden sonra kısa süre gözlem yapılır ve uygun hastalar aynı gün taburcu edilir.
İlaçla Kardiyoversiyon Nedir?
Bazı hastalarda ritmi normale döndürmek için ilaç kullanılabilir.
Buna farmakolojik kardiyoversiyon denir.
Ancak her hasta için uygun değildir.
Hangi yöntemin seçileceği:
- ritim bozukluğunun türüne
- ne kadar süredir devam ettiğine
- hastanın tansiyonuna
- kalp fonksiyonuna
- pıhtı riskine
- kullanılan ilaçlara
göre belirlenir.
Kardiyoversiyon Hangi Ritimlerde Yapılır?
En sık şu ritimlerde uygulanır:
- Atriyal fibrilasyon
- Atriyal flutter
- Bazı SVT türleri
- Bazı acil hızlı ritim bozuklukları
Hasta açısından en sık senaryo şudur:
“Atriyal fibrilasyon oldum, ritmim düzelir mi?”
Kardiyoversiyon bu hastalarda ritmi normale çevirmek için kullanılan önemli seçeneklerden biridir.
Kardiyoversiyon Öncesi Kan Sulandırıcı Neden Önemlidir?
Atriyal fibrilasyon uzun sürdüğünde kalp içinde pıhtı oluşma riski artabilir.
Bu nedenle kardiyoversiyon öncesi pıhtı riski mutlaka değerlendirilir.
Özellikle ritim bozukluğu uzun süredir devam ediyorsa veya ne zaman başladığı bilinmiyorsa:
- kan sulandırıcı tedavi gerekebilir
- TEE ile kalpte pıhtı var mı bakılabilir
- işlem bazen ertelenebilir
Bu karar hastaya göre verilir.
Yani kardiyoversiyon sadece “şok verelim düzelsin” işlemi değildir.
Öncesinde güvenlik planı yapılmalıdır.
TEE Nedir, Neden Yapılır?
TEE, yemek borusundan yapılan özel kalp ultrasonudur.
Kardiyoversiyon öncesinde bazı hastalarda kalpte pıhtı olup olmadığını görmek için yapılabilir.
Özellikle atriyal fibrilasyonun ne kadar süredir devam ettiği net değilse veya pıhtı riski yüksekse TEE gündeme gelir.
TEE’de pıhtı görülürse kardiyoversiyon ertelenebilir ve önce kan sulandırıcı tedavi düzenlenir.
Kardiyoversiyon Riskli midir?
Kardiyoversiyon genellikle kısa ve kontrollü bir işlemdir.
Ama her işlem gibi riskleri vardır.
Olası riskler:
- ritmin tekrar bozulması
- ciltte hafif kızarıklık
- geçici ritim yavaşlaması
- anesteziye bağlı sorunlar
- pıhtı/inme riski
- nadiren ciddi ritim sorunları
Bu nedenle işlem öncesinde EKG, kan sulandırıcı durumu, pıhtı riski ve genel kalp durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Kardiyoversiyon Kalıcı Çözüm mü?
Bazen ritim uzun süre normal kalır.
Bazen de atriyal fibrilasyon veya flutter tekrarlar.
Tekrar riskini etkileyen faktörler:
- ritim bozukluğunun ne kadar süredir olduğu
- sol atriyum büyüklüğü
- kalp kapak hastalığı
- tansiyon
- uyku apnesi
- kilo
- tiroid hastalığı
- alkol
- kalp yetersizliği
Kardiyoversiyon ritmi düzeltir; ama ritmi bozan zemini her zaman ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle bazı hastalarda ilaç, yaşam tarzı düzenlemesi veya ablasyon gündeme gelebilir.
Kardiyoversiyon mu Ablasyon mu?
Bu iki işlem aynı şey değildir.
Kardiyoversiyon, bozulmuş ritmi o anda normale döndürür.
Ablasyon, ritim bozukluğuna neden olan elektriksel kaynakları veya devreleri tedavi etmeyi hedefler.
Hasta diliyle:
Kardiyoversiyon ritmi resetler. Ablasyon ritmi bozan kaynağı tedavi etmeye çalışır.
Atriyal fibrilasyon veya flutter tekrarlıyorsa, ilaçlara rağmen devam ediyorsa ya da hasta sık atak geçiriyorsa ablasyon seçeneği değerlendirilebilir.
İşlem Sonrası Nelere Dikkat Edilir?
Kardiyoversiyon sonrası hasta kısa süre izlenir.
O gün araç kullanması önerilmez.
Doktor önerdiyse kan sulandırıcı ve ritim ilaçları düzenli kullanılmalıdır.
Ritim normale dönse bile ilaçlar kendi kendine kesilmemelidir.
Özellikle atriyal fibrilasyon hastalarında kan sulandırıcı kararı, sadece ritmin normale dönmesine göre değil; hastanın inme riskine göre verilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme gerekir:
- çarpıntının yeniden başlaması
- göğüs ağrısı
- nefes darlığı
- bayılma
- konuşma bozulması
- kol veya bacakta güçsüzlük
- şiddetli baş dönmesi
- işlem sonrası sürekli çok yavaş nabız
Bu belirtiler varsa beklemek doğru olmaz.
İstanbul’da Kardiyoversiyon ve Ritim Bozukluğu Değerlendirmesi
İstanbul’da kardiyoversiyon için başvuran hastalarda amaç yalnızca ritmi normale çevirmek değildir.
Asıl amaç şudur:
- ritim bozukluğunun tipini belirlemek
- pıhtı ve inme riskini değerlendirmek
- kan sulandırıcı ihtiyacını planlamak
- ritmin neden bozulduğunu araştırmak
- tekrar riskini azaltmak
- gerekirse ablasyon seçeneğini konuşmak
Atriyal fibrilasyon ve atriyal flutter hastalarında kardiyoversiyon, çoğu zaman ritim tedavisinin sadece bir basamağıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kardiyoversiyon nedir?
Kalbin bozulmuş ritmini normal ritme döndürmek için yapılan tedavidir.
Kardiyoversiyon kalbe elektroşok mu?
Evet, elektriksel kardiyoversiyonda kalbe kontrollü ve kısa süreli elektrik enerjisi verilir.
İşlem sırasında acı hissedilir mi?
Hayır. Hasta kısa süre uyutulduğu için işlem sırasında ağrı veya şok hissetmez.
Kardiyoversiyon kaç dakika sürer?
İşlemin kendisi genellikle birkaç dakika sürer. Hazırlık ve gözlemle birlikte hastanede daha uzun kalınabilir.
Kardiyoversiyon sonrası ritim tekrar bozulur mu?
Evet, bazı hastalarda ritim tekrar bozulabilir. Altta yatan nedenler ve tekrar riski değerlendirilmelidir.
Kardiyoversiyon öncesi kan sulandırıcı gerekir mi?
Atriyal fibrilasyonun süresine ve hastanın pıhtı/inme riskine göre gerekebilir.
TEE neden yapılır?
Kardiyoversiyon öncesinde kalpte pıhtı olup olmadığını görmek için yapılabilir.
Kardiyoversiyon ablasyon yerine geçer mi?
Hayır. Kardiyoversiyon ritmi düzeltir; ablasyon ritim bozukluğunun kaynağını tedavi etmeyi hedefler.
Sonuç
Kardiyoversiyon, özellikle atriyal fibrilasyon ve atriyal flutter hastalarında kalp ritmini normale döndürmek için kullanılan kısa ve etkili bir işlemdir.
Ama güvenli kardiyoversiyon için sadece elektrik vermek yetmez.
Öncesinde:
- ritmin süresi
- pıhtı riski
- kan sulandırıcı ihtiyacı
- TEE gerekliliği
- ritmin tekrar etme ihtimali
- ablasyon gerekip gerekmediği
birlikte değerlendirilmelidir.
Doğru hastada kardiyoversiyon, ritim tedavisinin önemli bir parçasıdır.
Tıbbi olarak hazırlayan ve gözden geçiren:
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İlgi alanları: Kardiyoversiyon, atriyal fibrilasyon, atriyal flutter, ritim bozuklukları, EPS, ablasyon ve kardiyak elektrofizyoloji.
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İlgi alanları: Atriyal fibrilasyon, atriyal flutter, kardiyoversiyon, kateter ablasyonu, EPS ve kalp ritim bozuklukları.
