ARVD / ARVC hastalarında ritim bozukluğu bazen kalbin iç yüzeyinden değil, dış yüzeyine yakın bölgelerdenkaynaklanabilir.
Bu durumda klasik ablasyon her zaman yeterli olmayabilir.
Epikardiyal ablasyon, kalbin dış yüzeyine ulaşılarak yapılan özel bir ritim bozukluğu tedavisidir.
Hasta diliyle anlatırsak:
Ritim bozukluğu kalbin dış tarafına yakın bir bölgeden çıkıyorsa, bazen o bölgeye dışarıdan ulaşmak gerekir.
İşte bu işleme epikardiyal ablasyon denir.
ARVD’de Neden Gündeme Gelir?
ARVD / ARVC, kalbin özellikle sağ karıncığını etkileyen genetik bir kalp kası hastalığıdır.
Bu hastalıkta kalp kasında zamanla skar dokusu gelişebilir.
Bu skar dokusu bazı hastalarda ciddi ritim bozukluklarına yol açabilir.
En önemlileri:
- Ventriküler taşikardi
- Sık VES
- NSVT
- ICD şokları
- Elektrik fırtınası
Bazı ARVD hastalarında ritim kaynağı kalbin dış yüzeyine yakın olduğu için epikardiyal yaklaşım gerekebilir.
Kimlerde Düşünülür?
Epikardiyal ablasyon her ARVD hastasına yapılmaz.
Daha çok şu hastalarda gündeme gelir:
- Tekrarlayan VT atağı olanlarda
- Sık ICD şoku alanlarda
- İlaçlara rağmen ritim atağı devam edenlerde
- Daha önce iç yüzeyden ablasyon yapılıp yeterli sonuç alınamayanlarda
- Ritim kaynağının kalbin dış yüzeyine yakın olduğu düşünülenlerde
- Elektrik fırtınası yaşayan seçilmiş hastalarda
Yani ARVD tanısı almak, otomatik olarak epikardiyal ablasyon yapılacağı anlamına gelmez.
Önce hastanın ritim yükü, ICD kayıtları, Holter sonucu, kalp MR bulguları ve önceki tedavileri birlikte değerlendirilir.
İşlem Nasıl Yapılır?
Epikardiyal ablasyon, elektrofizyoloji laboratuvarında yapılır.
Genel mantık şudur:
Kalbin zarının olduğu bölgeye, göğüs kemiğinin altından özel bir iğneyle ulaşılır.
Sonra kateterler kalbin dış yüzeyine ilerletilir.
3 boyutlu haritalama sistemiyle ritim bozukluğunun çıktığı bölgeler aranır.
Uygun hedef bulunursa radyofrekans enerjiyle ablasyon yapılır.
Amaç kalbi rastgele yakmak değildir.
Amaç, ritim bozukluğunu başlatan veya sürdüren problemli elektriksel bölgeyi bulup tedavi etmektir.
Ağrılı Bir İşlem midir?
İşlem sırasında hasta genellikle anestezi veya derin sedasyon altındadır.
Bu nedenle işlem esnasında ağrı hissedilmesi beklenmez.
İşlemden sonra göğüs bölgesinde ağrı, baskı veya kalp zarı irritasyonuna bağlı rahatsızlık hissi olabilir.
Bu durum genellikle takip ve ilaçlarla kontrol edilir.
Ablasyon ARVD’yi Tamamen Yok Eder mi?
Hayır.
Bu çok önemli.
Epikardiyal ablasyon ARVD hastalığını ortadan kaldırmaz.
ARVD / ARVC genetik ve zaman içinde ilerleyebilen bir kalp kası hastalığıdır.
Ablasyonun amacı:
- VT ataklarını azaltmak
- ICD şoklarını azaltmak
- ritim yükünü düşürmek
- hastane başvurularını azaltmak
- yaşam kalitesini artırmak
olabilir.
Ama hastalığın kendisini tamamen silmez.
Bu nedenle işlemden sonra da takip gerekir.
ICD Varsa Ablasyon Gerekir mi?
ICD, tehlikeli ritimlerde hayat kurtarıcı olabilir.
Ama ICD ritim bozukluğunun çıkmasını engellemez; oluşan tehlikeli ritmi fark edip tedavi eder.
Hasta sık ICD şoku alıyorsa bu hem fiziksel hem psikolojik olarak çok yıpratıcıdır.
Bu durumda ablasyon, bazı hastalarda şok sayısını azaltmak için düşünülebilir.
Yani:
ICD hayatı korur, ablasyon ritim atağı yükünü azaltmaya çalışır.
Bu iki tedavi bazen birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Riskleri Var mı?
Evet, her ileri girişimsel işlem gibi epikardiyal ablasyonun da riskleri vardır.
Olası riskler:
- Kalp zarı çevresinde sıvı veya kan birikmesi
- Göğüs ağrısı
- Kanama
- Damar komplikasyonu
- Koroner damar veya çevre dokulara yakınlık nedeniyle işlem kısıtlılığı
- Nadiren acil müdahale gereksinimi
Bu nedenle işlem deneyimli ekip ve uygun merkez koşullarında yapılmalıdır.
İşlem Sonrası Ne Olur?
İşlem sonrası hasta genellikle hastanede izlenir.
Takipte:
- EKG
- Holter
- ICD kayıtları
- ilaç düzenlemesi
- efor durumu
- tekrar VT olup olmadığı
değerlendirilir.
Bazı hastalarda ilaçlar tamamen kesilmez.
Bazı hastalarda ICD tedavisi devam eder.
Karar hastanın ritim durumuna göre verilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
ARVD / ARVC hastasında şu durumlar varsa gecikmeden ritim bozukluğu değerlendirmesi gerekir:
- ICD şoku almak
- Tekrarlayan VT atağı
- Bayılma
- Çarpıntıyla fenalaşma
- Holterde NSVT veya VT
- Elektrik fırtınası
- İlaçlara rağmen devam eden ritim atakları
- Daha önce ablasyon yapılmasına rağmen tekrar eden ritim bozukluğu
Bu durumlar “bekleyelim geçer” denilecek tablolar değildir.
İstanbul’da ARVD ve Epikardiyal Ablasyon Değerlendirmesi
ARVD / ARVC hastalarında epikardiyal ablasyon kararı tek başına verilmez.
Önce şu sorular cevaplanmalıdır:
- Gerçekten ARVD / ARVC tanısı var mı?
- Ritim bozukluğu ne sıklıkta oluyor?
- ICD kayıtlarında ne görülüyor?
- VT nereden kaynaklanıyor?
- Daha önce endokardiyal ablasyon yapıldı mı?
- Kalp MR’da skar nerede?
- Epikardiyal yaklaşım gerekli mi?
Bu değerlendirme kardiyak elektrofizyoloji deneyimi gerektirir.
Özellikle tekrarlayan VT, ICD şoku veya elektrik fırtınası olan hastalarda ileri ritim değerlendirmesi önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Epikardiyal ablasyon nedir?
Kalbin dış yüzeyine ulaşılarak yapılan özel bir ritim bozukluğu ablasyonudur.
ARVD’de neden epikardiyal ablasyon yapılır?
Çünkü bazı ARVD hastalarında ritim bozukluğu kalbin dış yüzeyine yakın bölgelerden kaynaklanabilir.
Her ARVD hastasına yapılır mı?
Hayır. Sadece seçilmiş hastalarda düşünülür.
ICD olan hastaya ablasyon yapılır mı?
Evet. Özellikle tekrarlayan VT veya sık ICD şoku varsa ablasyon gündeme gelebilir.
Ablasyon ICD’yi gereksiz yapar mı?
Genellikle hayır. Ablasyon ritim ataklarını azaltabilir; ICD ise tehlikeli ritimlere karşı koruma sağlar.
Epikardiyal ablasyon kesin çözüm mü?
Hayır. ARVD genetik ve ilerleyici bir hastalık olabilir. Ablasyon ritim yükünü azaltabilir ama hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz.
Sonuç
ARVD’de epikardiyal ablasyon, kalbin dış yüzeyinden kaynaklanan ventriküler ritim bozukluklarında kullanılan ileri bir tedavi yöntemidir.
Her ARVD hastasına gerekmez.
Ama tekrarlayan VT, sık ICD şoku veya önceki tedavilere rağmen devam eden ritim atakları varsa önemli bir seçenek olabilir.
Doğru hastada amaç; ritim ataklarını azaltmak, ICD şoklarını azaltmak ve yaşam kalitesini artırmaktır.
Tıbbi olarak hazırlayan ve gözden geçiren:
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İlgi alanları: ARVD / ARVC, ventriküler taşikardi, ICD şokları, epikardiyal ablasyon, VT ablasyonu ve ileri kardiyak elektrofizyoloji.
ARVD epikardiyal ablasyon, aritmojenik sağ ventrikül displazisi tedavisi, ventriküler taşikardi ablasyonu, epikardiyal girişim, ARVC ablasyon, kalp ritim bozukluğu tedavisi
