ICD şoklu kalp pili, kalbin tehlikeli şekilde hızlandığı ritimleri fark eden ve gerektiğinde müdahale eden küçük bir cihazdır.
ICD’nin açılımı implante edilebilir kardiyoverter defibrilatördür. Halk arasında:
- Şoklu kalp pili
- Şok veren kalp pili
- Defibrilatörlü kalp pili
- Ani ölümden koruyan kalp pili
olarak da bilinir.
ICD, kalp ritmini sürekli takip eder. Ventriküler taşikardi veya ventriküler fibrilasyon gibi hayati tehlike oluşturabilecek bir ritim gelişirse önce küçük uyarılarla ritmi düzeltmeye çalışır. Ritim devam ederse elektrik şoku verebilir.
ICD ile normal kalp pili arasındaki fark nedir?
Normal kalp pili ile ICD aynı cihaz değildir.
| Cihaz | Temel görevi | Şok verir mi? |
| Normal kalp pili | Kalp çok yavaşladığında devreye girer | Hayır |
| ICD şoklu kalp pili | Tehlikeli hızlı ritimleri takip ve tedavi eder | Evet |
Normal kalp pili daha çok düşük nabız ve kalp bloğu için kullanılır. ICD ise ani kalp durmasına yol açabilecek hızlı ritimlere karşı koruma sağlar.
ICD’nin aynı zamanda normal kalp pili gibi yavaş ritimde uyarı verme özelliği de bulunabilir.
ICD kimlere takılır?
ICD her kalp hastasına takılmaz. Tehlikeli ritim veya ani kalp durması riski yüksek olan hastalarda değerlendirilir.
Şu durumlarda ICD gerekebilir:
- Daha önce ani kalp durması geçirilmesi
- Ventriküler taşikardi yaşanması
- Ventriküler fibrilasyon geçirilmesi
- Kalp krizi sonrası kalbin pompalama gücünün ciddi şekilde azalması
- İleri kalp yetmezliği ve yüksek ani ölüm riski
- Hipertrofik kardiyomiyopati gibi bazı kalp kası hastalıkları
- Brugada sendromu veya uzun QT gibi bazı genetik ritim hastalıkları
- Ailede genç yaşta ani ölüm ve hastada yüksek risk bulunması
Kalbin pompalama gücü, yani EF değerinin yüzde 35 veya altında olması bazı hastalarda ICD değerlendirmesini gündeme getirebilir. Ancak yalnızca EF düşüklüğü, herkese otomatik olarak ICD takılacağı anlamına gelmez.
Kullanılan ilaçlar, kalp hastalığının nedeni, geçirilen ritimler, kalp MR bulguları, yaş ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
ICD nasıl çalışır?
ICD kalp ritmini günün 24 saati takip eder.
Tehlikeli bir hızlı ritim başladığında cihaz:
- Önce ritmi analiz eder.
- Uygunsa küçük ve hızlı uyarılar gönderir.
- Ritim düzelmezse elektrik şoku verebilir.
- Kalp çok yavaşlarsa normal kalp pili gibi çalışabilir.
Cihazın şok vermeden önce uyguladığı küçük uyarılara antitaşikardi pacing, yani ATP denir. ATP çoğunlukla hasta tarafından hissedilmez.
Her hızlı nabızda ICD şok vermez. Cihaz, doktor tarafından hastanın ritim problemine göre programlanır.
ICD şoku nasıl hissedilir?
ICD şoku, bilinç açıkken göğse gelen ani ve güçlü bir darbe gibi hissedilebilir. His kısa sürer ancak kişiyi korkutabilir.
Bazı hastalarda hızlı ritim başlamadan veya şoktan önce:
- Çarpıntı
- Baş dönmesi
- Göz kararması
- Halsizlik
- Bayılacak gibi olma
görülebilir.
Hasta ritim sırasında bilincini kaybetmişse şoku hatırlamayabilir.
ICD şok verirse ne yapılmalıdır?
ICD şoku hissedildiğinde güvenli bir yere oturmak veya uzanmak gerekir.
Tek şok aldıysanız ve kendinizi iyi hissediyorsanız, cihaz kayıtlarının kontrol edilmesi için en kısa sürede takip edildiğiniz kalp pili merkeziyle iletişime geçin.
Şu durumlarda 112 aranmalı veya acil servise başvurulmalıdır:
- Birden fazla şok alınması
- Şoktan sonra kendinizi kötü hissetmeniz
- Göğüs ağrısı
- Bayılma
- Ciddi nefes darlığı
- Çarpıntının devam etmesi
ICD şoku her zaman doğru ve gerekli bir şok olmayabilir. Cihaz kontrolünde şokun hangi ritim nedeniyle verildiği anlaşılır.
ICD gereksiz yere şok verebilir mi?
Nadiren ICD, hayati tehlike oluşturmayan hızlı ritimleri de tehlikeli ritim olarak algılayabilir. Buna uygunsuz ICD şokudenir.
Uygunsuz şokun nedenleri arasında:
- Atriyal fibrilasyon
- Çok hızlı normal kalp ritmi
- Cihaz kablosunda sorun
- Cihaz ayarlarının hastaya uygun olmaması
bulunabilir.
Uygunsuz şoklar cihaz programının değiştirilmesi, ilaç tedavisi veya ritim bozukluğuna ablasyon yapılmasıyla azaltılabilir.
ICD nasıl takılır?
ICD cihazı çoğunlukla köprücük kemiğinin altındaki cilt bölgesine yerleştirilir.
İşlem sırasında:
- Bölge lokal anesteziyle uyuşturulur.
- Bir veya daha fazla kablo damar yoluyla kalbe ilerletilir.
- Kabloların ölçümleri yapılır.
- Cihaz cilt altında hazırlanan bölgeye yerleştirilir.
- ICD’nin ayarları kontrol edilir.
İşlem süresi kullanılacak cihazın türüne ve hastanın damar yapısına göre değişir. Hastalar çoğunlukla kısa süreli takipten sonra taburcu edilir.
ICD takılması riskli midir?
Her girişimsel işlemde olduğu gibi ICD takılmasının da bazı riskleri vardır:
- Yara yerinde kanama veya morarma
- Enfeksiyon
- Kablonun yerinden çıkması
- Damarla ilgili sorunlar
- Akciğer zarında hava birikmesi
- İlerleyen yıllarda kablo problemi
- Uygunsuz şok
Bu riskler hastanın yaşı, kullanılan ilaçlar, damar yapısı ve daha önce geçirilmiş kalp pili işlemlerine göre değişebilir.
ICD takıldıktan sonra normal hayat sürülebilir mi?
Çoğu hasta iyileşme dönemi tamamlandıktan sonra günlük hayatına devam edebilir.
İlk haftalarda:
- Yara bölgesi temiz tutulmalıdır.
- Cihaz tarafındaki kolla ağır yük kaldırılmamalıdır.
- Ani ve sert kol hareketlerinden kaçınılmalıdır.
- Kontrol randevuları aksatılmamalıdır.
Cep telefonu cihazın bulunduğu göğüs cebinde taşınmamalı ve mümkünse karşı kulakta kullanılmalıdır. Güçlü mıknatıslar ve endüstriyel elektrik alanları konusunda doktor önerilerine uyulmalıdır.
Araç kullanma süresi ise ICD’nin neden takıldığına ve hastanın şok alıp almadığına göre değişir.
ICD pili kaç yıl dayanır?
ICD bataryası çoğunlukla yaklaşık 5–10 yıl dayanabilir. Pil ömrü:
- Cihazın ne kadar çalıştığına
- Verilen şok sayısına
- Kalp pili kullanım oranına
- Cihazın ayarlarına
göre değişir.
Batarya azaldığında genellikle yalnızca cihazın göğüsteki jeneratör kısmı değiştirilir. Mevcut kablolar sağlamsa kullanılmaya devam edebilir.
ICD ile MR çekilebilir mi?
Yeni ICD sistemlerinin önemli bir bölümü belirli şartlar altında MR çekimine uygundur.
Ancak yalnızca cihazın değil, kalpte bulunan kabloların da MR uyumlu olması gerekir. MR öncesinde cihaz kartı gösterilmeli ve sistem kalp pili ekibi tarafından kontrol edilmelidir.
ICD ile CRT-D arasındaki fark nedir?
Hem ICD hem CRT-D gerektiğinde şok verebilir.
- ICD: Temel olarak tehlikeli hızlı ritimlere karşı koruma sağlar.
- CRT-D: Şok özelliğine ek olarak kalp yetmezliğinde kalbin iki tarafını daha uyumlu çalıştırır.
Her ICD hastasının CRT-D’ye ihtiyacı yoktur. CRT-D daha çok düşük EF, geniş QRS ve kalpte kasılma uyumsuzluğu bulunan uygun hastalarda değerlendirilir.
İstanbul’da ICD şoklu kalp pili değerlendirmesi
İstanbul’da ICD şoklu kalp pili değerlendirmesi yapılırken yalnızca EF değerine bakılmaz.
Karar öncesinde:
- EKG
- Holter kayıtları
- Ekokardiyografi
- Kalbin pompalama gücü
- Ventriküler taşikardi veya kalp durması öyküsü
- Kalp MR bulguları
- Kalp yetmezliği tedavisi
- Ailede ani ölüm öyküsü
birlikte değerlendirilir.
İstanbul’da kalp pili doktoru ve kardiyak elektrofizyoloji uzmanı tarafından yapılan inceleme sonucunda ICD, normal kalp pili veya CRT-D seçeneklerinden hangisinin uygun olduğu belirlenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Şoklu kalp pili herkese şok verir mi?
Hayır. ICD yalnızca cihazın tehlikeli olarak değerlendirdiği hızlı bir ritim oluştuğunda müdahale eder. Bazı hastalar yıllarca hiç şok almayabilir.
ICD ani kalp durmasını tamamen önler mi?
ICD tehlikeli ritmi önceden engellemekten çok, ritim ortaya çıktığında hızlı şekilde tedavi etmeyi amaçlar. Riski azaltır ancak tüm kalp sorunlarını ortadan kaldırmaz.
ICD takılınca ilaçlar bırakılır mı?
Genellikle hayır. ICD ritim ve kalp yetmezliği ilaçlarının yerine geçmez. İlaçlar yalnızca doktor önerisiyle değiştirilmelidir.
ICD şoku başka birine zarar verir mi?
Hayır. ICD şok verdiği sırada hastaya dokunan kişi genellikle ciddi bir zarar görmez.
ICD kontrolü ne sıklıkla yapılır?
Kontrol sıklığı hastaya ve cihaza göre belirlenir. Cihaz klinikte veya uzaktan takip sistemiyle kontrol edilebilir.
Sonuç
ICD şoklu kalp pili, ani kalp durmasına yol açabilecek tehlikeli hızlı ritimleri takip eden ve gerektiğinde müdahale eden bir cihazdır.
Normal kalp pili yavaş ritimleri düzeltirken ICD, ventriküler taşikardi ve ventriküler fibrilasyon gibi tehlikeli hızlı ritimlere karşı koruma sağlar.
ICD kararı yalnızca EF değerine göre verilmez. Hastanın ritim öyküsü, kalp hastalığı, MR ve ekokardiyografi bulguları birlikte değerlendirilir.
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyoloji
İstanbul’da ICD şoklu kalp pili, normal kalp pili, CRT-D, kalp pili kontrolü, cihaz programlama ve kalp ritim bozukluklarının tedavisiyle ilgilenmektedir.
