ARVD / ARVC Nedir?
Bazı çarpıntılar basittir.
Bazıları ise kalbin verdiği ciddi bir uyarı olabilir.
ARVD, yani aritmojenik sağ ventrikül displazisi, kalbin özellikle sağ karıncığını etkileyen bir kalp kası hastalığıdır.
Günümüzde bu hastalık için daha sık ARVC adı kullanılır.
Yani hasta açısından:
ARVD ve ARVC çoğu zaman aynı hastalığı anlatır.
Bu hastalıkta kalp kasının bazı bölgeleri zamanla zayıflayabilir, yağlanabilir veya skar dokusuna dönüşebilir. Bu da kalbin elektrik sistemini bozarak ritim bozukluklarına yol açabilir.
Neden Önemlidir?
ARVD / ARVC özellikle gençlerde, sporcularda ve ailesinde ani ölüm öyküsü olan kişilerde önemlidir.
Çünkü bazı hastalarda ilk belirti sadece çarpıntı değil; bayılma, ciddi ritim bozukluğu veya ICD şoku olabilir.
Ama bu tanı kondu diye herkes aynı riskte değildir.
Önemli olan şudur:
Bu hastada ritim bozukluğu riski var mı, varsa ne kadar ciddi?
Hangi Belirtiler Ciddiye Alınmalı?
Şu şikâyetler varsa “basit çarpıntı” deyip geçmemek gerekir:
- Spor sırasında bayılma
- Eforla gelen çarpıntı
- Çarpıntıyla baş dönmesi
- Ailede genç yaşta ani ölüm
- Holterde VES, NSVT veya VT yazması
- Kalp MR’da ARVD / ARVC şüphesi
- ICD şoku almak
Özellikle spor yaparken bayılma ve ailede ani ölüm mutlaka araştırılmalıdır.
Tanı Nasıl Konur?
ARVD tanısı tek bir testle konmaz.
Genellikle şu testler birlikte değerlendirilir:
- EKG
- Holter
- Ekokardiyografi
- Kalp MR
- Aile öyküsü
- Gerekirse genetik test
Kalp MR burada çok değerlidir. Çünkü sağ karıncık yapısını ve kalp kasındaki bozulmayı daha iyi gösterebilir.
Ama MR sonucu da tek başına yeterli değildir. Ritim kayıtları ve aile öyküsüyle birlikte yorumlanmalıdır.
Spor Yapmak Sakıncalı mı?
ARVD / ARVC’de yoğun ve rekabetçi spor bazı hastalarda ritim riskini artırabilir.
Bu yüzden tanı alan veya güçlü şüphe taşıyan kişilerde ağır sporlar genellikle önerilmez.
Bu, “hiç hareket etme” demek değildir.
Ama sporun tipi ve şiddeti mutlaka doktorla belirlenmelidir.
Özellikle genç sporcularda çarpıntı veya bayılma varsa bu konu çok önemlidir.
Genetik mi?
Evet, ARVD / ARVC çoğu zaman genetik olabilir.
Bu nedenle tanı alan kişinin ailesi de değerlendirilmelidir.
Özellikle anne-baba, kardeşler ve çocuklarda EKG, EKO, Holter veya kalp MR gerekebilir.
Aile taraması bazen henüz belirti vermemiş kişileri erken yakalamayı sağlar.
ICD Gerekir mi?
Her ARVD hastasına ICD, yani şoklu kalp cihazı takılmaz.
Ama bazı hastalarda ICD hayat kurtarıcı olabilir.
ICD şu durumlarda gündeme gelebilir:
- Daha önce ciddi ritim bozukluğu geçirdiyse
- Bayılma olduysa
- Holterde VT saptandıysa
- Ailede ani ölüm varsa
- Kalp fonksiyonu bozulduysa
- Risk değerlendirmesi yüksek çıktıysa
Karar tek bir bulguya göre değil, hastanın tüm risk durumuna göre verilir.
Ablasyon Gerekir mi?
Bazı ARVD hastalarında tekrarlayan ventriküler taşikardi, yani VT olabilir.
Bu hastalarda VT ablasyonu gündeme gelebilir.
Ablasyonun amacı:
- Ritim ataklarını azaltmak
- ICD şoklarını azaltmak
- Hastane başvurularını azaltmak
- Yaşam kalitesini artırmak
olabilir.
Ama ablasyon ARVD’yi tamamen ortadan kaldırmaz. Çünkü ARVD kalp kasının genetik ve ilerleyici bir hastalığıdır.
Yani doğru ifade şudur:
Ablasyon ritim bozukluğunu azaltabilir; hastalığın kendisini silmez.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Şu durumlardan biri varsa gecikmeden kardiyoloji ve ritim bozukluğu değerlendirmesi gerekir:
- Spor sırasında bayılma
- Çarpıntıyla bayılma
- Holterde NSVT veya VT
- Kalp MR’da ARVD / ARVC şüphesi
- Ailede genç yaşta ani ölüm
- ICD şoku
- Tekrarlayan ciddi çarpıntı
Bu hastalarda sadece “stresten olmuş” demek doğru olmayabilir.
İstanbul’da ARVD / ARVC Değerlendirmesi
ARVD / ARVC şüphesinde amaç sadece tanı koymak değildir.
Asıl amaç şudur:
- Ritim riski var mı?
- ICD gerekir mi?
- Spor güvenli mi?
- Aile taraması yapılmalı mı?
- VT varsa ablasyon gerekir mi?
Bu nedenle ARVD / ARVC hastalarında kardiyoloji ve kardiyak elektrofizyoloji değerlendirmesi birlikte önemlidir.
Özellikle çarpıntı, bayılma, Holterde NSVT/VT veya ICD şoku varsa ritim bozukluğu açısından ayrıntılı inceleme gerekir.
Sonuç
ARVD / ARVC, özellikle gençlerde çarpıntı, bayılma ve ciddi ritim bozukluklarıyla ilişkili olabilen genetik bir kalp kası hastalığıdır.
Her hasta aynı riskte değildir.
Ama şu bulgular varsa dikkatli olmak gerekir:
- Spor sırasında bayılma
- Ailede ani ölüm
- Holterde VT veya NSVT
- Kalp MR’da ARVC şüphesi
- ICD şoku
Doğru tanı, aile taraması, spor planı, ritim takibi ve gerektiğinde ICD veya ablasyon kararı hastaya özel verilmelidir.
Tıbbi olarak hazırlayan ve gözden geçiren:
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İlgi alanları: ARVD / ARVC, ventriküler taşikardi, ICD, VES/PVC, epikardiyal ablasyon ve kardiyak elektrofizyoloji.
