Kalbin bir anda hızlanması ve birkaç dakika ya da saat sonra aniden normale dönmesi, SVT adı verilen ritim bozukluğunun belirtisi olabilir.
Hastalar bu durumu genellikle şöyle anlatır:
- “Kalbim birden hızlanıyor.”
- “Göğsümde kuş çırpıyor gibi oluyor.”
- “Nabzım bir anda 180’e çıkıyor.”
- “Çarpıntı düğmeye basılmış gibi başlayıp bitiyor.”
- “Derin nefes alınca veya ıkınınca düzeliyor.”
Her çarpıntı SVT değildir. Stres, heyecan, kahve, kansızlık, tiroid hastalıkları ve panik atak da kalp hızını artırabilir. Ancak çarpıntının aniden başlaması ve aniden bitmesi, SVT açısından önemli bir ipucudur.
SVT nedir?
SVT, supraventriküler taşikardi kelimelerinin kısaltmasıdır. Kalbin üst bölümlerinden kaynaklanan hızlı ritim bozukluklarına verilen genel isimdir.
SVT sırasında kalp hızı çoğu zaman dakikada 150–200 atımın üzerine çıkabilir. Çarpıntı birkaç dakika sürebileceği gibi daha uzun da devam edebilir.
En sık görülen SVT türleri şunlardır:
- AVNRT
- WPW’ye bağlı AVRT
- Atriyal taşikardi
Bu isimler hastaya karmaşık gelebilir. Temel sorun, kalbin elektrik sisteminde normalde bulunmaması gereken bir kısa devre veya fazladan elektriksel yol oluşmasıdır.
SVT belirtileri nelerdir?
SVT’nin en sık belirtisi aniden başlayan hızlı kalp atımıdır.
Bunun yanında:
- Göğüste hızlı vurma hissi
- Boyunda veya boğazda çarpıntı
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi
- Halsizlik
- Göğüste baskı
- Terleme
- Bayılacak gibi olma
- Kaygı ve panik hissi
görülebilir.
Bazı hastalarda atak yalnızca birkaç dakika sürerken bazı hastalarda acil servise başvurmayı gerektirecek kadar uzun sürebilir.
Çarpıntının SVT olduğu nasıl anlaşılır?
Çarpıntının ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve nasıl sona erdiği önemlidir. Ancak kesin tanı için ritmin kayıt altına alınması gerekir.
Tanıda şu yöntemler kullanılabilir:
- EKG
- 24 veya 48 saatlik Holter
- Uzun süreli ritim kaydedici
- Akıllı saat veya taşınabilir EKG kayıtları
- Elektrofizyolojik çalışma, yani EPS
Atak sırasında çekilen EKG tanı açısından çok değerlidir. Ancak çarpıntı kısa sürüyorsa standart Holter sırasında yakalanamayabilir.
Holterin normal çıkması, hastada kesinlikle ritim bozukluğu olmadığı anlamına gelmez.
Çarpıntı sırasında ne yapılabilir?
Hasta kendisini iyi hissediyorsa ve daha önce SVT tanısı konulmuşsa, doktorun öğrettiği bazı vagal manevralar atağın durmasına yardımcı olabilir.
Bunlar arasında:
- Kontrollü şekilde ıkınma
- Doktorun tarif ettiği nefes manevraları
- Yüzü soğuk suyla yıkama
bulunabilir.
Boyuna masaj yapmak veya bilinçsiz şekilde farklı manevralar denemek uygun değildir.
Çarpıntıyla birlikte göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı veya belirgin tansiyon düşüklüğü varsa acil sağlık değerlendirmesi gerekir.
SVT tehlikeli midir?
SVT çoğu hastada doğrudan hayati tehlike oluşturan bir ritim değildir. Ancak atakların sıklaşması ve uzun sürmesi kişinin günlük hayatını ciddi biçimde etkileyebilir.
Özellikle şu durumlarda daha ayrıntılı değerlendirme gerekir:
- Atakların sık tekrarlaması
- Çarpıntının uzun sürmesi
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
- Göğüs ağrısı
- Kalp hastalığı bulunması
- Çarpıntının egzersiz sırasında başlaması
- WPW şüphesi bulunması
Tekrarlayan SVT atakları hastanın seyahat etmesini, araba kullanmasını, spor yapmasını veya yalnız kalmasını bile zorlaştırabilir.
SVT tedavisi nasıl yapılır?
SVT tedavisi hastanın şikâyetlerine ve atakların sıklığına göre belirlenir.
Tedavi seçenekleri şunlardır:
- Takip
- Tetikleyicilerin azaltılması
- İlaç tedavisi
- Elektrofizyolojik çalışma
- SVT ablasyonu
Seyrek ve kısa süren ataklarda takip yeterli olabilir. Sık çarpıntısı olan, ilaç kullanmak istemeyen veya ilaçla kontrol sağlanamayan hastalarda SVT ablasyonu değerlendirilebilir.
SVT ablasyonu nedir?
SVT ablasyonu, kalpte çarpıntıya neden olan elektriksel kısa devrenin veya fazladan elektrik yolunun bulunarak etkisiz hale getirilmesidir.
İşlem sırasında genellikle kasık damarından kalbe ince kateterler ilerletilir. Önce elektrofizyolojik çalışma yapılarak çarpıntının türü belirlenir.
Ritim bozukluğuna neden olan bölge bulunduğunda aynı seansta ablasyon uygulanabilir.
Yani birçok hastada:
- Önce SVT’nin türü belirlenir.
- Çarpıntının çıktığı veya döndüğü bölge bulunur.
- Aynı seansta ablasyon yapılır.
- İşlem sonunda çarpıntının tekrar oluşturulup oluşturulamadığı kontrol edilir.
SVT ablasyonu kimlere yapılır?
SVT ablasyonu özellikle şu hastalarda düşünülebilir:
- Tekrarlayan çarpıntı atakları olanlar
- Atak sırasında acil servise gitmek zorunda kalanlar
- İlaç kullanmak istemeyenler
- İlaçlara rağmen çarpıntısı devam edenler
- İlaçlardan yan etki görenler
- WPW veya aksesuar yol bulunanlar
- Çarpıntı nedeniyle günlük hayatı bozulanlar
Ablasyon kararı yalnızca kalp hızına göre verilmez. Çarpıntının türü, atakların sıklığı, hastanın yaşı ve eşlik eden kalp hastalıkları birlikte değerlendirilir.
SVT ablasyonu kalıcı çözüm sağlar mı?
SVT ablasyonunun amacı, çarpıntıya neden olan elektriksel yolu ortadan kaldırmaktır. Uygun hastalarda ilaç ihtiyacını ve tekrarlayan çarpıntı ataklarını belirgin şekilde azaltabilir.
Ancak her hastada çarpıntının nedeni aynı değildir. Bu nedenle işlem öncesinde çarpıntının gerçekten SVT olup olmadığının ve hangi SVT türünün bulunduğunun belirlenmesi önemlidir.
İstanbul’da SVT ablasyonu
İstanbul’da SVT ablasyonu veya çarpıntı tedavisi için başvuran hastalarda öncelikle mevcut EKG, Holter ve akıllı saat kayıtları incelenir.
Değerlendirmede şu sorulara cevap aranır:
- Çarpıntı aniden mi başlıyor?
- Nabız atak sırasında kaç oluyor?
- Çarpıntı düzenli mi, düzensiz mi?
- Atak nasıl sona eriyor?
- EKG’de WPW bulgusu var mı?
- İlaç tedavisi gerekli mi?
- EPS ve ablasyon aynı seansta yapılabilir mi?
İstanbul’da ablasyon doktoru ve kardiyak elektrofizyoloji uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonrasında hastaya takip, ilaç tedavisi veya SVT ablasyonu seçeneklerinden hangisinin uygun olduğu anlatılır.
Sık sorulan sorular
Kalbin birden hızlanması SVT midir?
Aniden başlayıp aniden biten düzenli çarpıntı SVT düşündürebilir. Ancak kesin tanı için mümkünse atak sırasında EKG kaydı gerekir.
SVT panik atakla karışır mı?
Evet. SVT sırasında kalbin hızlanması hastada korku ve panik oluşturabilir. Ancak bu durum her zaman çarpıntının psikolojik olduğu anlamına gelmez.
Holter normal çıkarsa SVT yok mudur?
Hayır. Atak Holter takılıyken oluşmadıysa kayıt normal çıkabilir. Daha uzun süreli ritim kaydı gerekebilir.
SVT ablasyonu ile EPS aynı anda yapılır mı?
Birçok hastada önce EPS ile ritim bozukluğu belirlenir ve uygun hedef bulunursa aynı seansta SVT ablasyonu yapılabilir.
SVT kendiliğinden geçer mi?
SVT atağı kendiliğinden sona erebilir. Ancak elektriksel kısa devre devam ettiği için ilerleyen dönemde yeniden ortaya çıkabilir.
Sonuç
Kalbin birden hızlanıp aniden normale dönmesi, özellikle düzenli ve tekrarlayan ataklar şeklindeyse SVT belirtisi olabilir.
Çarpıntının EKG veya ritim kaydıyla belgelenmesi tanıyı kolaylaştırır. Sık atak yaşayan, ilaç kullanmak istemeyen veya ilaçla kontrol sağlanamayan hastalarda SVT ablasyonu kalıcı tedavi seçeneği olarak değerlendirilebilir.
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyoloji
İstanbul’da çarpıntı, SVT, WPW, elektrofizyolojik çalışma ve SVT ablasyonu tedavileriyle ilgilenmektedir.
