Holter sonucunda görülen erken atımlar, kalbin normal vuruşundan önce gelen fazladan atımlardır. Kalbin karıncıklarından çıkan erken atımlara VES denir.
Holter raporunda erken atım sayısı kadar VES yükü, yani erken atımların tüm kalp atımlarına oranı da önemlidir.
Kısaca:
- %1’in altında: Genellikle düşük yük
- %1–5 arasında: Çoğu hastada düşük veya orta yük
- %5–10 arasında: Şikâyet varsa daha ayrıntılı değerlendirilir
- %10 ve üzerinde: Kalp kasını etkileme ihtimali açısından önemlidir
- %20 ve üzerinde: Yüksek VES yükü olarak kabul edilir
Ancak yalnızca yüzdeye bakılarak “tehlikeli” veya “zararsız” kararı verilmez.
VES yükü ne demektir?
Bir insanın kalbi günde yaklaşık 100 bin kez atabilir.
Örneğin:
- 1.000 erken atım yaklaşık %1
- 10.000 erken atım yaklaşık %10
- 20.000 erken atım yaklaşık %20 VES yükü anlamına gelebilir
Bu rakamlar nabız hızına ve Holter kayıt süresine göre değişebilir.
Erken atımlar ne zaman önemlidir?
Erken atımlar şu durumlarda daha dikkatli değerlendirilmelidir:
- VES yükünün %10’un üzerinde olması
- Çarpıntı, nefes darlığı veya çabuk yorulma bulunması
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
- Kalbin pompalama gücünde düşme
- Efor sırasında erken atımların artması
- VES’lerin farklı bölgelerden çıkması
- Ailede genç yaşta ani ölüm öyküsü
- Kalpte yapısal bir hastalık bulunması
Bazı hastalar az sayıdaki erken atımı çok fazla hissederken bazı hastalar binlerce VES’i hiç hissetmeyebilir. Bu nedenle şikâyetin az olması, erken atımların her zaman önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Sık VES kalbi yorar mı?
Evet. Uzun süre devam eden yüksek VES yükü bazı hastalarda kalbin pompalama gücünü düşürebilir.
Bu duruma VES’e bağlı kardiyomiyopati adı verilir.
Özellikle VES yükü %10’un üzerindeyse ekokardiyografi ile kalbin pompalama gücü takip edilmelidir. Gerekli hastalarda kalp MR’ı da istenebilir.
Erken atımlar azaltıldığında kalbin pompalama gücü yeniden düzelebilir.
VES tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi her hastada aynı değildir.
Öncelikle şu durumlar araştırılır:
- Uykusuzluk
- Yoğun stres
- Fazla kahve veya enerji içeceği
- Sigara
- Tiroid hastalıkları
- Kansızlık
- Elektrolit bozuklukları
- Kalpte yapısal hastalık
Şikâyeti az ve kalbi normal olan hastalarda takip yeterli olabilir. Bazı hastalarda ilaç tedavisi kullanılır.
İlaçla kontrol sağlanamazsa veya erken atımlar kalbi etkiliyorsa VES ablasyonu değerlendirilebilir.
VES ablasyonu kimlere yapılır?
VES ablasyonu, erken atımların çıktığı bölgenin bulunarak etkisiz hale getirilmesi işlemidir.
VES ablasyonu şu durumlarda düşünülebilir:
- Erken atımların günlük hayatı belirgin şekilde bozması
- İlaçların etkisiz kalması
- İlaçların yan etki yapması
- VES yükünün yüksek olması
- Kalbin pompalama gücünün düşmesi
- VES’e bağlı kardiyomiyopati düşünülmesi
Ablasyon sırasında erken atımların kalbin hangi bölgesinden çıktığı üç boyutlu haritalama sistemiyle bulunur. Ardından bu küçük bölgeye ablasyon uygulanır.
Her yüksek VES yükünde hemen ablasyon yapılmaz. Karar; VES’in çıktığı bölgeye, kalbin durumuna ve hastanın şikâyetlerine göre verilir.
İstanbul’da VES ablasyonu değerlendirmesi
İstanbul’da VES ablasyonu veya ritim bozukluğu tedavisi için başvuran hastalarda ilk adım, erken atımların nereden çıktığını ve kalbi etkileyip etkilemediğini belirlemektir.
Değerlendirmede genellikle:
- EKG
- 24 veya 48 saatlik Holter
- Ekokardiyografi
- Efor testi
- Gerekli hastalarda kalp MR’ı
kullanılır.
İstanbul’da ablasyon doktoru ve kardiyak elektrofizyoloji uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonucunda takip, ilaç tedavisi veya VES ablasyonu seçeneklerinden hangisinin uygun olduğuna karar verilir.
Sık sorulan sorular
Holterde kaç VES normaldir?
Herkes için geçerli tek bir normal sayı yoktur. Kalbin yapısı normal olan kişilerde az sayıdaki erken atımlar çoğu zaman ciddi bir sorun oluşturmaz.
Yüzde 10 VES yükü yüksek mi?
%10 VES yükü önemsenmesi gereken bir seviyedir. Kalbin pompalama gücü ve hastanın şikâyetleri değerlendirilmelidir.
Yüzde 20 VES yükünde ablasyon gerekir mi?
%20 yüksek bir VES yüküdür ancak ablasyon kararı yalnızca yüzdeye göre verilmez. Kalbin etkilenmesi, şikâyetler ve VES’in çıktığı bölge de önemlidir.
Erken atımlar tamamen yok edilebilir mi?
Uygun hastalarda VES ablasyonu ile erken atımlar büyük ölçüde azaltılabilir veya tamamen ortadan kaldırılabilir. Sonuç, erken atımın çıktığı bölgeye göre değişebilir.
Sonuç
Holterde erken atım yükünün %10 ve üzerinde olması, özellikle uzun süre devam ediyorsa daha yakından değerlendirilmelidir. %20’nin üzerindeki VES yükü ise belirgin yüksek kabul edilir.
Ancak tedavi kararı yalnızca Holter yüzdesine göre verilmez. Şikâyetler, ekokardiyografi sonucu ve erken atımların çıktığı bölge birlikte değerlendirilir.
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyoloji
İstanbul’da erken atım, VES ablasyonu, üç boyutlu haritalama ve ritim bozukluklarının tedavisiyle ilgilenmektedir.
