Ablasyon, kalpte ritim bozukluğuna neden olan anormal elektriksel odağın veya elektrik devresinin özel kateterlerle tedavi edilmesi işlemidir.
Halk arasında sıkça kalpte yakma işlemi olarak bilinir. Ancak günümüzde ablasyon yalnızca yakma yöntemiyle yapılmaz.
Ritim bozukluğuna göre:
- Radyofrekans ile ısı enerjisi
- Kriyoablasyon ile dondurma
- PFA ile kısa elektrik alanları
kullanılabilir.
İşlem çoğunlukla kasık damarından girilerek yapılır. Göğüs açılmaz ve açık kalp ameliyatı değildir.
Ablasyon özellikle SVT, AVNRT, WPW, atriyal flutter, atriyal fibrilasyon, bazı VES ve ventriküler taşikardilerin tedavisinde kullanılabilir.
Ablasyon Kısaca
| Merak Edilen | Kısa Cevap |
| Ablasyon nedir? | Ritim bozukluğunun kaynağının kateterle tedavisidir |
| Halk arasındaki adı nedir? | Kalpte yakma işlemi |
| Göğüs açılır mı? | Hayır |
| Nereden girilir? | Çoğunlukla kasık damarından |
| Hangi yöntemler kullanılır? | RF, kriyo ve bazı ritimlerde PFA |
| Hasta uyutulur mu? | Ritime ve işleme göre sedasyon veya genel anestezi kullanılabilir |
| Ne kadar sürer? | Ritim bozukluğuna göre yaklaşık 1 saatten birkaç saate kadar değişebilir |
| Tek seansta biter mi? | Bazı ritimlerde çoğunlukla evet, bazılarında tekrar işlem gerekebilir |
Kalpte Ablasyon Ne Demektir?
Kalbin normal çalışmasını yöneten bir elektrik sistemi vardır.
Bazen bu sistemde:
- Fazladan bir elektrik yolu
- Kısa devre oluşturan bir elektrik devresi
- Hızlı ritim başlatan küçük bir odak
- Hasarlı kalp dokusu içinde anormal elektrik yolları
oluşabilir.
Bu durum:
- Aniden başlayan çarpıntı
- Düzensiz kalp atımı
- Bayılma
- Nefes darlığı
- Halsizlik
- Kalp yetmezliği
gibi sorunlara yol açabilir.
Ablasyonda amaç kalbin tamamına müdahale etmek değildir.
Amaç, ritim bozukluğundan sorumlu küçük ve hedeflenmiş elektriksel bölgeyi bulup etkisiz hale getirmektir.
Kalpte Yakma İşlemi Nedir?
Hastalar ablasyonu sıklıkla:
“Kalpte yakma işlemi”
olarak bilir.
Radyofrekans ablasyonunda hedef bölgeye kontrollü ısı enerjisi uygulanır.
Ancak her ablasyon yakma yöntemiyle yapılmaz.
Günümüzde:
Radyofrekans Ablasyon
Kontrollü ısı enerjisi kullanılır.
Özellikle:
- SVT
- AVNRT
- WPW
- Atriyal flutter
- Atriyal taşikardi
- VES
- VT
- AF
gibi birçok ritim bozukluğunda kullanılabilir.
Kriyoablasyon
Hedef doku kontrollü şekilde dondurulur.
Özellikle bazı ritim bozukluklarında ve atriyal fibrilasyon tedavisinde kullanılabilir.
PFA – Pulsed Field Ablasyon
Isı veya dondurma yerine çok kısa elektrik alanları kullanır.
Günümüzde özellikle atriyal fibrilasyon ablasyonunda kullanılan yeni nesil yöntemlerden biridir.
En yeni yöntem her hasta için otomatik olarak en iyi yöntem değildir.
Doğru enerji seçimi ritim bozukluğunun türüne ve hedef bölgeye göre yapılmalıdır.
Ablasyon Hangi Ritim Bozukluklarında Yapılır?
Ablasyon birçok farklı ritim bozukluğunda kullanılabilir.
SVT ve AVNRT Ablasyonu
SVT, çoğunlukla aniden başlayıp aniden biten hızlı kalp ritmidir.
Hasta bunu:
- Kalbim birden hızlanıyor.
- Düğmeye basılmış gibi başlıyor.
- Nabzım bir anda 180–200 oluyor.
şeklinde tarif edebilir.
AVNRT, en sık görülen SVT türlerinden biridir.
Bu ritim bozukluklarında ablasyon çoğu uygun hastada etkili ve kalıcı bir tedavi seçeneğidir.
WPW Ablasyonu
WPW sendromunda kalpte doğuştan gelen fazladan bir elektrik yolu bulunur.
Bu yol:
- Hızlı çarpıntı ataklarına
- AVRT adı verilen ritim bozukluğuna
neden olabilir.
Ablasyonda fazladan elektrik yolu bulunur ve devre dışı bırakılır.
Atriyal Flutter Ablasyonu
Tipik atriyal flutter, kalbin sağ kulakçığında dönen düzenli bir elektrik devresinden kaynaklanır.
Ablasyon sırasında bu devrenin kritik bölgesi hedeflenir.
Uygun hastalarda başarı beklentisi yüksek ritim bozukluklarından biridir.
Atriyal Taşikardi Ablasyonu
Atriyal taşikardi, kalbin üst odacıklarındaki belirli bir bölgeden kaynaklanan hızlı ritimdir.
Üç boyutlu haritalama sistemleriyle ritmin başladığı bölge bulunarak ablasyon uygulanabilir.
Atriyal Fibrilasyon Ablasyonu
Atriyal fibrilasyon, yani AF, daha farklı ve daha karmaşık bir ritim bozukluğudur.
AF ablasyonunda temel hedef çoğu hastada:
Pulmoner ven izolasyonudur.
Yani akciğer toplardamarlarından gelen anormal elektriksel sinyallerin kalbin geri kalanına yayılması engellenmeye çalışılır.
AF ablasyonunda:
- PFA
- Radyofrekans
- Kriyoablasyon
yöntemleri kullanılabilir.
AF ablasyonunun başarı beklentisi, SVT ablasyonuyla aynı değildir. Paroksismal veya persistan AF olması, hastalığın süresi ve kalbin yapısı sonucu etkileyebilir.
VES Ablasyonu
VES, yani ventriküler erken atım, kalbin alt odacıklarından erken gelen atımlardır.
Her VES ablasyon gerektirmez.
Ancak:
- Şikâyetler çok belirginse
- VES yükü yüksekse
- İlaç tedavisi yetersizse
- Kalp fonksiyonlarını olumsuz etkilediği düşünülüyorsa
ablasyon değerlendirilebilir.
Ablasyon sırasında VES’in çıktığı bölge üç boyutlu haritalama ile bulunmaya çalışılır.
Ventriküler Taşikardi Ablasyonu
Ventriküler taşikardi, yani VT, kalbin alt odacıklarından kaynaklanan hızlı ritimdir.
VT ablasyonu:
- Yapısal kalp hastalığı olmayan bazı hastalarda
- Kalp krizi sonrası oluşan skar dokusunda
- Kardiyomiyopati bulunan hastalarda
uygulanabilir.
Bazı VT ablasyonları daha karmaşıktır ve ileri elektrofizyolojik haritalama gerektirebilir.
Ablasyon Kimlere Yapılır?
Ablasyon özellikle:
- Tekrarlayan çarpıntı atakları olan
- Ritim bozukluğu yaşam kalitesini bozan
- İlaç tedavisinden yeterli fayda görmeyen
- İlaç yan etkisi yaşayan
- Uzun süre ilaç kullanmak istemeyen uygun hastalarda
- Bazı ritim bozukluklarında ilk tedavi seçeneklerinden biri olarak
- Yüksek VES yükü bulunan seçilmiş hastalarda
- Tehlikeli ventriküler ritim bozukluklarında
değerlendirilebilir.
Ancak:
Her çarpıntı ablasyon gerektirmez.
Öncelikle ritim bozukluğunun ne olduğunun gösterilmesi gerekir.
Hangi Çarpıntılara Ablasyon Yapılır?
Çarpıntı tek başına bir hastalık değildir.
Çarpıntının nedeni:
- Sinüs taşikardisi
- Ekstra atımlar
- SVT
- Atriyal fibrilasyon
- Atriyal flutter
- Ventriküler taşikardi
olabilir.
Bu nedenle:
“Çarpıntım var, ablasyon olur muyum?”
sorusundan önce:
“Çarpıntımın hangi ritim bozukluğundan kaynaklandığı belli mi?”
sorusu cevaplanmalıdır.
Tanı için:
- EKG
- Holter
- Uzun süreli ritim kaydı
- Akıllı saat kayıtları
- Elektrofizyolojik çalışma, yani EPS
kullanılabilir.
Ablasyon Nasıl Yapılır?
Ablasyon işlemi ritim bozukluğuna göre değişse de genel olarak birkaç aşamadan oluşur.
1. Kasık Damarından Kalbe Ulaşılır
Kateter adı verilen ince ve uzun sistemler çoğunlukla kasıktaki damardan kalbe ilerletilir.
Göğüs açılmaz.
2. Kalbin Elektrik Sistemi İncelenir
Kateterler aracılığıyla kalbin içinden elektrik sinyalleri kaydedilir.
Gerekirse ritim bozukluğu kontrollü şekilde başlatılmaya çalışılır.
Bu değerlendirmeye elektrofizyolojik çalışma, yani EPS denir.
3. Ritim Bozukluğunun Kaynağı Bulunur
Ritmin türüne göre:
- Elektriksel ölçümler
- Kateter kayıtları
- Üç boyutlu haritalama sistemleri
kullanılarak sorunlu bölge belirlenir.
4. Hedef Bölgeye Ablasyon Uygulanır
Ritim bozukluğuna göre:
- Radyofrekans
- Kriyo
- PFA
gibi yöntemler kullanılabilir.
5. İşlemin Başarısı Kontrol Edilir
Ablasyon sonrasında hedeflenen elektriksel yolun veya odağın devre dışı kalıp kalmadığı kontrol edilir.
Bazı ritimlerde çarpıntı yeniden başlatılmaya çalışılarak işlemin sonucu değerlendirilir.
EPS ve Ablasyon Aynı Seansta Yapılır mı?
Birçok hastada evet.
Özellikle:
- AVNRT
- AVRT
- WPW
- Bazı atriyal taşikardiler
- Tipik atriyal flutter
gibi ritim bozukluklarında önce EPS ile tanı konabilir ve uygun hedef bulunursa aynı seansta ablasyon yapılabilir.
Ancak her EPS otomatik olarak ablasyonla sonuçlanmaz.
Ablasyon kararı:
- Ritim bozukluğunun gösterilmesine
- Hedef bölgenin güvenli olmasına
- Hastanın işlem öncesi planına
göre verilir.
Üç Boyutlu Haritalama Nedir?
Bazı ablasyon işlemlerinde kalbin elektriksel yapısı üç boyutlu haritalama sistemleriyle incelenir.
Bu sistemler:
- Ritim bozukluğunun başladığı bölgeyi bulmaya
- Elektriksel yayılımı izlemeye
- Karmaşık ritim devrelerini anlamaya
- Kateterlerin kalpteki konumunu takip etmeye
yardımcı olur.
Özellikle:
- Atriyal fibrilasyon
- Atriyal taşikardi
- VES
- VT
- Daha önce ablasyon yapılmış hastalar
gibi durumlarda önemli olabilir.
Ancak her basit ritim bozukluğu için aynı düzeyde haritalama gerekmez.
Ablasyon Ne Kadar Sürer?
Ablasyon süresi ritim bozukluğuna göre değişir.
Bazı daha basit SVT işlemleri yaklaşık 1 saat civarında tamamlanabilir.
Daha karmaşık:
- Atriyal fibrilasyon
- VES
- VT
- Tekrar ablasyon
işlemleri daha uzun sürebilir.
Bu nedenle ablasyon süresi genel olarak:
yaklaşık 1 saatten birkaç saate kadar
değişebilir.
İşlemin uzun sürmesi mutlaka kötü gittiği anlamına gelmez. Ritim bozukluğunun kaynağını doğru bulmak ve güvenli şekilde tedavi etmek süreyi etkileyebilir.
Ablasyon Yapılırken Hasta Uyutulur mu?
Kullanılan anestezi yöntemi ritim bozukluğuna göre değişebilir.
Bazı işlemler:
- Lokal anestezi ve hafif sedasyon
ile yapılabilir.
Bazı daha uzun veya karmaşık işlemlerde:
- Derin sedasyon
- Genel anestezi
kullanılabilir.
Özellikle AF ablasyonunda hastanın hareketsiz olması önemli olduğu için daha derin anestezi yöntemleri tercih edilebilir.
Ablasyon Ağrılı mı?
Çoğu hasta işlem sırasında belirgin ağrı yaşamaz.
Kasık bölgesi lokal anesteziyle uyuşturulur ve gerektiğinde rahatlatıcı ilaçlar kullanılır.
Ritim bozukluğuna ve kullanılan enerjiye göre hasta zaman zaman:
- Göğüste sıcaklık
- Baskı
- Kısa süreli rahatsızlık
hissedebilir.
İşlem sonrasında en sık şikâyetlerden biri kasık bölgesinde hafif hassasiyettir.
Ablasyon Başarı Oranı Nedir?
Ablasyon için tek bir başarı oranı yoktur.
Başarı, tedavi edilen ritim bozukluğuna göre değişir.
| Ritim Bozukluğu | Genel Başarı Beklentisi |
| AVNRT | Çok yüksek |
| AVRT / WPW | Çok yüksek |
| Tipik atriyal flutter | Çok yüksek |
| Atriyal taşikardi | Odağın yerine göre değişir |
| Atriyal fibrilasyon | AF türüne ve hastaya göre değişir |
| VES | Odağın yerine göre değişir |
| VT | Kalp hastalığının türüne göre değişir |
Özellikle AVNRT, AVRT/WPW ve tipik atriyal flutter gibi bazı ritim bozukluklarında başarı oranları çoğu zaman yüzde 90’ın üzerindedir.
AF, bazı VES odakları ve yapısal kalp hastalığına bağlı VT’de ise:
- Ritim bozukluğunun türü
- Hedef bölgenin yeri
- Kalpte yapısal hastalık
- Daha önce ablasyon yapılması
sonucu etkileyebilir.
Ablasyon Kesin Çözüm mü?
Her ritim bozukluğu için aynı cevap verilemez.
Bazı SVT türlerinde ablasyon çoğu hastada kalıcı tedavi sağlayabilir.
Özellikle:
- AVNRT
- AVRT
- WPW
- Tipik atriyal flutter
gibi ritimlerde tekrar ihtiyacı genellikle düşüktür.
Ancak:
- Atriyal fibrilasyon
- Bazı atriyal taşikardiler
- VES
- VT
gibi ritim bozukluklarında tekrar ortaya çıkma veya ikinci ablasyon ihtiyacı olabilir.
Bu nedenle ablasyonu:
“Herkeste yüzde 100 kesin çözüm”
olarak tanımlamak doğru değildir.
Ablasyon Başarısız Olursa Ne Olur?
İlk işlemden sonra ritim bozukluğu devam ederse öncelikle bunun nedeni değerlendirilir.
Olası nedenler:
- Hedef bölgeye güvenli şekilde ulaşılamaması
- Ritim odağının işlem sırasında yeterince ortaya çıkmaması
- Elektriksel yolun yeniden iletim kazanması
- Yeni bir ritim bozukluğunun ortaya çıkması
olabilir.
Hastaya göre:
- İlaç tedavisi
- Tekrar ablasyon
- Farklı haritalama yöntemi
- Farklı enerji yöntemi
değerlendirilebilir.
İkinci ablasyon gerekmesi ilk işlemin mutlaka hatalı yapıldığı anlamına gelmez.
Ablasyonun Riskleri Nelerdir?
Ablasyon genel olarak güvenli şekilde uygulanabilen bir işlemdir.
Ancak her girişim gibi riskleri vardır.
Genel riskler arasında:
- Kasıkta kanama veya hematom
- Damar hasarı
- Kalp zarında sıvı veya kan birikmesi
- Pıhtı veya emboli
- Enfeksiyon
- Nadir durumlarda kalbin normal elektrik sisteminin etkilenmesi
bulunabilir.
Risk, yapılan ablasyonun türüne göre değişir.
Örneğin:
- AV düğüme yakın ablasyonlarda iletim sistemi
- AF ablasyonunda sol kulakçık ve çevre yapılar
- VT ablasyonunda altta yatan kalp hastalığı
ayrıca önem taşır.
Bu nedenle “ablasyonun riski yüzde kaç?” sorusunun tek bir cevabı yoktur.
Ablasyondan Sonra Hastanede Kaç Gün Kalınır?
Hastanede kalış süresi işlem türüne göre değişir.
Bazı daha basit ablasyonlardan sonra kısa süreli takip yeterli olabilir.
Daha karmaşık:
- AF
- VT
- Epikardiyal ablasyon
işlemlerinde daha uzun takip gerekebilir.
Karar:
- Yapılan işlem
- Kullanılan anestezi
- Kasık bölgesi
- Hastanın genel durumu
değerlendirilerek verilir.
Ablasyondan Sonra Ne Zaman Normal Hayata Dönülür?
Çoğu hasta kısa süre içinde günlük yaşamına dönmeye başlar.
İlk günlerde:
- Kasık bölgesini zorlamamak
- Ağır kaldırmamak
- Yoğun egzersizden kaçınmak
önerilebilir.
İşe ve spora dönüş süresi:
- Ablasyon türüne
- Hastanın yaptığı işe
- Genel sağlık durumuna
göre değişir.
Ablasyondan Sonra Çarpıntı Olur mu?
Evet, olabilir.
Ablasyon sonrasında:
- Ekstra atımlar
- Kısa süreli çarpıntılar
- Kalp atışlarının daha fazla fark edilmesi
görülebilir.
Bu durum her zaman ablasyonun başarısız olduğu anlamına gelmez.
Ancak:
- Uzun süren hızlı ritim
- Bayılma
- Şiddetli göğüs ağrısı
- Belirgin nefes darlığı
varsa değerlendirme gerekir.
İkinci Ablasyon Gerekir mi?
Bazı hastalarda evet.
Tekrar ablasyon ihtiyacı özellikle:
- Atriyal fibrilasyon
- Karmaşık atriyal taşikardi
- Bazı VES odakları
- VT
tedavisinde görülebilir.
AVNRT, AVRT ve tipik flutter gibi daha basit devrelerde ise çoğu hastada tek işlem yeterli olabilir.
Ablasyon İçin Hangi Doktora Gidilir?
Kalp ritim bozukluklarının tanısı, EPS ve kateter ablasyonu kardiyak elektrofizyoloji alanına girer.
Bu alanla özel olarak ilgilenen kardiyoloji uzmanları:
kardiyak elektrofizyolog
olarak adlandırılır.
Ablasyon değerlendirmesinde yalnızca:
“İşlem yapılabilir mi?”
sorusu sorulmamalıdır.
Ayrıca:
- Ritim bozukluğu gerçekten nedir?
- Ablasyon gerekli mi?
- İlaç mı, ablasyon mu daha uygun?
- Hangi yöntem kullanılmalı?
- Üç boyutlu haritalama gerekli mi?
- Başarı beklentisi nedir?
soruları da cevaplanmalıdır.
İstanbul’da Ablasyon ve Ritim Bozukluğu Değerlendirmesi
İstanbul’da ablasyon için başvuran hastalarda ilk adım, çarpıntının veya ritim bozukluğunun doğru tanımlanmasıdır.
Değerlendirmede hastaya göre:
- EKG
- Holter
- Uzun süreli ritim kayıtları
- Akıllı saat kayıtları
- Ekokardiyografi
- Kalp MR
- Elektrofizyolojik çalışma
kullanılabilir.
İstanbul’da ablasyon doktoru ve kardiyak elektrofizyoloji uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonucunda:
- Ablasyon gerekip gerekmediği
- İşlemin ne zaman yapılacağı
- Radyofrekans, kriyo veya PFA yöntemlerinden hangisinin uygun olduğu
- Üç boyutlu haritalama gerekip gerekmediği
ritim bozukluğunun türüne göre belirlenebilir.
Amaç yalnızca ablasyon yapmak değil, doğru ritim bozukluğuna doğru ablasyon stratejisini seçmektir.
Sık Sorulan Sorular
Ablasyon nedir?
Ablasyon, kalpte ritim bozukluğuna neden olan anormal elektriksel odağın veya elektrik devresinin özel kateterlerle tedavi edilmesidir.
Ablasyon ile kalpte yakma işlemi aynı mı?
Radyofrekans ablasyonu halk arasında kalpte yakma işlemi olarak bilinir. Ancak kriyoablasyon ve PFA gibi yakma kullanmayan yöntemler de vardır.
Ablasyon açık kalp ameliyatı mı?
Hayır. Çoğu kateter ablasyonu kasık damarından girilerek yapılır ve göğüs açılmaz.
Ablasyon ne kadar sürer?
Ritim bozukluğuna göre yaklaşık 1 saatten birkaç saate kadar değişebilir.
Ablasyon ağrılı mı?
Çoğu işlem lokal anestezi ve sedasyon veya genel anestezi altında yapılır. Belirgin ağrı beklenmez.
Ablasyon tehlikeli mi?
Her girişim gibi riskleri vardır. Risk oranı tedavi edilen ritim bozukluğuna ve işlemin karmaşıklığına göre değişir.
Ablasyon kesin çözüm mü?
AVNRT, AVRT/WPW ve tipik flutter gibi bazı ritimlerde kalıcı tedavi şansı çok yüksektir. AF, VES ve VT gibi bazı ritimlerde tekrar işlem gerekebilir.
Ablasyon kaç kez yapılabilir?
Gerekli durumlarda ablasyon tekrarlanabilir. Tekrar işlem kararı ritim bozukluğunun türüne ve ilk işlem sonrası bulgulara göre verilir.
Ablasyondan sonra ilaç bırakılır mı?
Her zaman değil. İlaçların devamı ritim bozukluğuna ve hastanın diğer risklerine göre belirlenir.
EPS ve ablasyon aynı seansta yapılır mı?
Birçok SVT, AVNRT, WPW ve flutter hastasında tanısal EPS sonrasında aynı seansta ablasyon yapılabilir.
Ablasyon için hangi doktora gidilir?
Kalp ritim bozuklukları ve kateter ablasyonlarıyla özel olarak ilgilenen kardiyak elektrofizyoloji uzmanına başvurulabilir.
Sonuç
Ablasyon, kalp ritim bozukluğuna neden olan elektriksel odağın veya devrenin kateterlerle tedavi edildiği bir işlemdir.
Ablasyon:
- Çoğunlukla kasık damarından yapılır.
- Açık kalp ameliyatı değildir.
- SVT, WPW, flutter, AF, bazı VES ve VT’lerde uygulanabilir.
- Radyofrekans, kriyo veya PFA yöntemleriyle yapılabilir.
- Başarı oranı ve tekrar ihtiyacı ritim bozukluğuna göre değişir.
En önemli nokta, her çarpıntıya aynı işlemin yapılmamasıdır.
Öncelikle ritim bozukluğunun doğru tanısı konmalı, ardından doğru ablasyon yöntemi seçilmelidir.
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İstanbul’da kalp ritim bozuklukları, EPS, SVT ablasyonu, WPW ablasyonu, atriyal fibrilasyon ablasyonu, VES ve ventriküler taşikardi ablasyonu ile ilgilenmektedir.
ablasyon nedir, kalpte ablasyon, çarpıntı tedavisi, RF ablasyon, kriyoablasyon, AVNRT ablasyon, WPW ablasyon, atriyal flutter ablasyon, AF ablasyon, pulmoner ven izolasyonu, ventriküler taşikardi ablasyon, EPS, elektrofizyoloji laboratuvarı, kasıktan giriş, 3D haritalama, İstanbul aritmi merkezi, kalp ritim bozukluğu tedavisi
elektrofizyoloji uzmanı, Prof. Dr. Serhan Özcan, İstanbul, ablasyon istanbul
