Çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma yaşıyor ancak EKG ve Holter sonuçlarınız normal mi çıkıyor? Bunun nedeni ritim bozukluğunun olmadığı değil, şikâyetin kayıt sırasında ortaya çıkmamış olması olabilir.
Özellikle birkaç haftada veya ayda bir ortaya çıkan ritim bozukluklarını 24–48 saatlik Holter ile yakalamak her zaman mümkün değildir. Böyle durumlarda kalp ritmini çok daha uzun süre takip edebilen cilt altı ritim kaydedici (implantable loop recorder – ILR) kullanılabilir.
Loop recorder, göğüs bölgesinde cilt altına yerleştirilen küçük bir cihazdır. Kalp ritmini uzun süre izleyerek çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma sırasında kalpte bir ritim bozukluğu olup olmadığının anlaşılmasına yardımcı olur.
Cilt Altı Ritim Kaydedici (Loop Recorder) Nedir?
Cilt altı ritim kaydedici; İngilizce adıyla implantable loop recorder (ILR) veya insertable cardiac monitor, kalbin elektriksel aktivitesini uzun süre takip eden küçük bir ritim kayıt cihazıdır.
Cihaz kalp ritmini sürekli takip eder ve programlanan kriterlere göre önemli ritim değişikliklerini hafızasına kaydedebilir.
Bu sayede özellikle:
- Kalbin aşırı yavaşlaması (bradikardi)
- Kalp ritminde uzun duraklamalar
- Ani gelişen hızlı ritimler (taşikardi)
- Atriyal fibrilasyon atakları
- Bazı önemli kalp ritim bozuklukları
tespit edilebilir.
Bazı cihazlar şüpheli ritimleri otomatik olarak kaydeder. Hastanın çarpıntı, baş dönmesi veya fenalaşma hissettiği sırada uygulama veya cihazın sistemine göre verilen aktivatör aracılığıyla olayın işaretlenmesi de mümkün olabilir.
Loop Recorder Kalp Pili midir?
Hayır. Loop recorder bir kalp pili değildir.
Kalp pili gerektiğinde kalbe elektriksel uyarı göndererek kalp ritmine müdahale eder. Cilt altı ritim kaydedici ise esas olarak ritmi izler ve kaydeder.
Loop recorder:
- Kalbe elektriksel tedavi uygulamaz.
- Kalp hızını düzeltmez.
- Şok vermez.
- Bir ritim bozukluğunu tedavi etmez.
Temel amacı, şikâyet ortaya çıktığı sırada kalbin ritmini kaydederek şikâyet ile ritim arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
Elde edilen sonuca göre ilaç tedavisi, kalp pili, elektrofizyolojik çalışma veya kateter ablasyonu gibi tedavilerin gerekli olup olmadığı değerlendirilebilir.
Cilt Altı Ritim Kaydedici Kimlere Takılır?
Loop recorder her çarpıntısı veya bayılması olan hastaya takılmaz. Özellikle kısa süreli ritim kayıtlarının sorunun nedenini ortaya çıkaramadığı seçilmiş hastalarda değerlidir.
1. Nedeni Açıklanamayan Bayılmalarda
Tekrarlayan bayılmaların nedeni muayene, EKG, ekokardiyografi ve Holter gibi incelemelere rağmen bulunamayabilir.
Özellikle bayılma atakları birkaç haftada veya ayda bir oluyorsa 24–48 saatlik Holter kaydı sırasında olayın gerçekleşme ihtimali düşüktür.
Bu durumda uzun süreli ritim kaydı sayesinde bayılma sırasında kalbin çok yavaşlayıp yavaşlamadığı, duraklama gelişip gelişmediği veya hızlı bir ritim bozukluğunun ortaya çıkıp çıkmadığı araştırılabilir.
Nedeni açıklanamayan bayılma hastalarını değerlendiren geniş bir sistematik inceleme ve meta-analizde, loop recorder kullanılan hastalarda genel tanısal verim yaklaşık %44 olarak bildirilmiştir. Bu sonuç, seyrek ortaya çıkan olaylarda uzun süreli izlemin önemini göstermektedir.
2. Holter Normal Olduğu Hâlde Çarpıntı Devam Ediyorsa
“Holterim normal çıktı ama çarpıntım devam ediyor” hastaların sık karşılaştığı durumlardan biridir.
Normal Holter sonucu, her zaman ritim bozukluğu olmadığı anlamına gelmez.
Örneğin çarpıntınız ayda bir kez ortaya çıkıyorsa 24 saatlik Holter sırasında bu atağın yakalanmaması oldukça mümkündür. Böyle hastalarda asıl önemli olan, çarpıntının olduğu anda kalp ritmini kaydedebilmektir.
Atakların seyrek fakat tekrarlayıcı olduğu ve ritim bozukluğundan şüphelenildiği seçilmiş hastalarda loop recorder uzun süreli kayıt olanağı sağlayabilir.
3. Açıklanamayan Baş Dönmesi veya Fenalaşma Ataklarında
Bazı hastalarda tam bayılma gerçekleşmez; ani baş dönmesi, göz kararması, fenalaşma veya bayılacak gibi olma hissi ortaya çıkar.
Bu yakınmaların kalp ritmiyle ilişkili olduğundan şüpheleniliyor ancak standart incelemelerde neden bulunamıyorsa uzun süreli ritim takibi düşünülebilir.
4. Sessiz veya Aralıklı Atriyal Fibrilasyon Şüphesinde
Atriyal fibrilasyon her hastada sürekli olmayabilir. Bazı hastalarda kısa ve seyrek ataklar şeklinde ortaya çıkar ve standart EKG sırasında kalp ritmi tamamen normal olabilir.
Uygun hastalarda uzun süreli ritim takibi, aralıklı atriyal fibrilasyon ataklarının saptanmasına yardımcı olabilir.
Holter mi, Loop Recorder mı?
Bu iki yöntem birbirinin alternatifi olmaktan çok, farklı klinik durumlarda kullanılan ritim takip yöntemleridir.
Holter, genellikle 24 saat veya daha uzun süreyle dışarıdan kayıt yapar ve sık meydana gelen şikâyetlerde oldukça yararlıdır.
Loop recorder ise cilt altına yerleştirilir ve çok daha uzun süreli takip sağlayabilir.
Bu nedenle temel soru şudur:
Şikâyet ne sıklıkla oluyor?
Her gün meydana gelen çarpıntıda Holter yeterli olabilirken, birkaç haftada veya birkaç ayda bir ortaya çıkan bayılma veya çarpıntıda daha uzun süreli kayıt yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.
Loop Recorder Nasıl Takılır?
Cilt altı ritim kaydedicinin yerleştirilmesi, kalp pili implantasyonuna göre daha küçük bir işlemdir.
Genellikle göğüs bölgesinde uygun bir alan lokal anesteziyle uyuşturulur. Küçük bir kesi veya giriş yoluyla cihaz derinin hemen altına yerleştirilir.
Kalbin içine elektrot veya kablo gönderilmez.
İşlemin ayrıntıları kullanılan cihaz ve hastanın özelliklerine göre değişebilir.
Loop Recorder Ne Kadar Süre Kalır?
Cihazın kullanım süresi kullanılan modele ve hastanın takip gereksinimine göre değişir. Güncel cihazlarla birkaç yıl boyunca ritim takibi mümkün olabilir.
2024 yılında yayımlanan gerçek yaşam verilerinde, açıklanamayan bayılma nedeniyle kullanılan cihazlarda ortanca pil ömrünün yaklaşık 42 ay olduğu bildirilmiştir.
Bu uzun takip süresi özellikle yılda yalnızca birkaç kez şikâyeti olan hastalarda önemli bir avantaj sağlar.
Loop Recorder ile Ritim Bozukluğu Bulunursa Ne Olur?
Cihazın kaydettiği ritme göre tedavi tamamen değişebilir.
Örneğin şikâyet sırasında ciddi bir yavaşlama veya uzun duraklama tespit edilirse kalp pili gündeme gelebilir. Hızlı bir ritim bozukluğu saptanırsa ritmin türüne göre ilaç tedavisi, elektrofizyolojik çalışma veya kateter ablasyonu değerlendirilebilir.
Bazen ise hasta belirgin çarpıntı veya bayılma hissederken cihaz normal kalp ritmi kaydeder. Bu bilgi de değerlidir; çünkü şikâyetin ritim bozukluğuyla ilişkili olup olmadığının değerlendirilmesine yardımcı olur.
Loop Recorder Takılması Riskli midir?
İşlem genellikle küçük bir cilt altı girişimdir. Bununla birlikte her tıbbi işlemde olduğu gibi enfeksiyon, kanama, yara yerinde hassasiyet veya cihazla ilişkili lokal problemler görülebilir.
Hastaya uygun olup olmadığına karar verirken şikâyetin özellikleri, mevcut kalp hastalıkları, daha önce yapılan tetkikler ve ritim bozukluğu olasılığı birlikte değerlendirilmelidir.
Holter Normal Çıkmasına Rağmen Çarpıntı veya Bayılma Devam Ediyorsa Ne Yapılmalı?
Buradaki en önemli nokta, normal bir EKG veya kısa süreli Holter kaydının seyrek ortaya çıkan ritim bozukluklarını tamamen dışlamamasıdır.
Çarpıntı veya bayılma tekrarlıyorsa, özellikle ataklar arasında haftalar veya aylar bulunuyorsa, kardiyoloji ve ritim bozuklukları konusunda değerlendirme yapılarak daha uzun süreli takip yöntemlerinin gerekli olup olmadığına karar verilebilir.
Cilt altı ritim kaydedici bu amaçla kullanılan yöntemlerden biridir.
Sık Sorulan Sorular
Loop recorder ameliyatla mı takılır?
Cihaz genellikle lokal anestezi altında, göğüs bölgesinde cilt altına küçük bir giriş yoluyla yerleştirilir. Kalbin içine kablo gönderilmez.
Loop recorder kalbe elektrik verir mi?
Hayır. Cihaz kalp ritmini takip eder ve kaydeder; kalbe elektriksel tedavi uygulamaz.
Loop recorder ile duş alınabilir mi?
İşlem bölgesi iyileştikten sonra günlük yaşamla ilgili kısıtlamalar genellikle sınırlıdır. Ancak işlem sonrası yara bakımı ve duş zamanı için işlemi yapan hekimin önerileri takip edilmelidir.
Loop recorder çarpıntının nedenini bulabilir mi?
Çarpıntı sırasında ritim kaydedilebilirse şikâyetin bir ritim bozukluğundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının anlaşılmasına önemli katkı sağlayabilir.
Holter normal çıktıysa loop recorder gerekli midir?
Her hastada gerekli değildir. Ancak şikâyetler seyrek ortaya çıkıyor ve ritim bozukluğundan şüpheleniliyorsa uzun süreli takip değerlendirilebilir.
Loop recorder ne kadar süre kayıt yapar?
Kullanılan modele bağlı olarak birkaç yıl boyunca takip mümkün olabilir.
Bayılma için loop recorder takılır mı?
Evet. Özellikle tekrarlayan ve yapılan incelemelere rağmen nedeni açıklanamayan bayılmalarda önemli kullanım alanlarından biridir.
İstanbul’da Loop Recorder ve Ritim Bozukluğu Değerlendirmesi
Tekrarlayan çarpıntı, baş dönmesi veya nedeni açıklanamayan bayılma yakınmalarında yalnızca tek bir EKG sonucuna değil, şikâyetin ne sıklıkla ortaya çıktığına ve önceki ritim kayıtlarına birlikte bakılması gerekir.
Özellikle Holter normal olmasına rağmen çarpıntısı devam eden veya tekrarlayan bayılmalarının nedeni bulunamayan hastalarda daha uzun süreli ritim takibinin gerekli olup olmadığı kardiyoloji ve elektrofizyoloji değerlendirmesi sonrasında belirlenebilir.
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji ve Kalp Ritim Bozuklukları
Elektrofizyoloji • Ablasyon • Kalp Pili • Uzun Süreli Ritim Takib
