Kalp sadece kan pompalayan bir kas değildir.
Aynı zamanda kendi elektrik sistemi olan özel bir organdır.
Bu elektrik sistemi sayesinde kalp düzenli atar, kulakçıklar ve karıncıklar uyum içinde kasılır ve vücuda kan gönderilir.
Elektrofizyoloji, kalbin bu elektrik sistemini inceleyen kardiyoloji alanıdır.
Hasta diliyle söylersek:
Elektrofizyoloji, kalbin kablo sistemi ve ritim bozukluklarıyla ilgilenir.
Çarpıntı, bayılma, hızlı nabız, yavaş nabız, kalp pili, ICD ve ablasyon gibi konular elektrofizyolojinin alanına girer.
Kalbin Elektrik Sistemi Kısaca
| Bölüm | Görevi |
| Sinüs düğümü | Kalbin doğal pilidir |
| AV düğüm | Elektriği kulakçıktan karıncığa kontrollü geçirir |
| His demeti | Elektriği karıncıklara taşır |
| Sağ ve sol dal | Elektriği kalbin sağ ve sol tarafına dağıtır |
| Purkinje lifleri | Karıncıkların düzenli kasılmasını sağlar |
Bu sistem düzgün çalıştığında kalp ritmi düzenlidir.
Bozulduğunda ise ritim bozukluğu ortaya çıkabilir.
Kalbin Doğal Pili Nerededir?
Kalbin doğal pili sinüs düğümü denilen bölgedir.
Bu bölge sağ kulakçıkta bulunur.
Normalde kalbe “şimdi at” komutunu burası verir.
Dinlenme halinde nabız çoğu kişide yaklaşık 60–100 arasında olur.
Spor yapanlarda veya uyku sırasında nabız daha düşük olabilir.
Ama nabız çok yavaşlıyor, baş dönmesi veya bayılma yapıyorsa bu durum ayrıca değerlendirilmelidir.
Elektrik Sistemi Bozulursa Ne Olur?
Kalbin elektrik sistemi bozulduğunda ritim bozukluğu gelişebilir.
Bunlar farklı şekillerde görülebilir:
- Kalbin hızlı atması
- Kalbin yavaş atması
- Düzensiz ritim
- Kalpte tekleme hissi
- Ani başlayan çarpıntı
- Bayılma
- Nefes darlığı
- Göğüste baskı
Her ritim bozukluğu tehlikeli değildir.
Ama ritmin adını koymadan doğru karar vermek mümkün değildir.
Bu yüzden çarpıntı yaşayan hastada en önemli soru şudur:
O anda kalbin ritmi neydi?
Ritim Bozukluğu Nedir?
Ritim bozukluğu, kalbin normal elektrik düzeninin bozulmasıdır.
Bazı ritimler iyi huyludur.
Bazıları ise daha yakından takip veya tedavi gerektirir.
Sık görülen ritim bozuklukları:
- Atriyal fibrilasyon
- SVT
- AVNRT
- WPW
- Atriyal flutter
- VES
- SVES
- Ventriküler taşikardi
- Yavaş nabız
- AV blok
Bunların hepsi aynı hastalık değildir.
Bu nedenle “ritim bozukluğum var” demek yetmez.
Önemli olan ritim bozukluğunun türünü bulmaktır.
Elektrofizyoloji Uzmanı Ne Yapar?
Elektrofizyoloji uzmanı, ritim bozukluklarını değerlendiren kardiyoloji uzmanıdır.
En sık şu hastalar başvurur:
- Çarpıntısı olanlar
- Bayılanlar
- Holterde ritim bozukluğu çıkanlar
- EKG’de WPW, Brugada, dal bloğu görülenler
- Atriyal fibrilasyon hastaları
- VES veya erken atım şikâyeti olanlar
- Kalp pili gereken hastalar
- ICD veya CRT değerlendirmesi gerekenler
- Ablasyon önerilen hastalar
Elektrofizyologun amacı sadece çarpıntıyı duymak değil, ritmi belgelemek ve doğru tedavi planını yapmaktır.
EPS Nedir?
EPS, yani elektrofizyolojik çalışma, kalbin elektrik sisteminin içeriden incelenmesidir.
Genellikle kasık damarından ince kateterlerle kalbe ulaşılır.
Kalbin elektrik yolları ölçülür.
Gerekirse ritim bozukluğu kontrollü şekilde uyarılır.
Amaç şudur:
Çarpıntının kaynağını ve mekanizmasını bulmak.
Özellikle SVT, AVNRT, WPW, bazı bayılma ve bazı ciddi ritim bozukluklarında EPS çok değerli olabilir.
Uygun hastada aynı seansta ablasyon da yapılabilir.
Ablasyon Nedir?
Ablasyon, ritim bozukluğuna neden olan elektriksel bölgenin kateterle tedavi edilmesidir.
Halk arasında:
- kalpte yakma
- sıcak ablasyon
- soğuk ablasyon
- PFA
- ritim bozukluğu tedavisi
gibi isimlerle duyulabilir.
Ama amaç kalbi rastgele yakmak veya dondurmak değildir.
Amaç, ritmi bozan küçük elektriksel hedefi bulup etkisiz hale getirmektir.
Kalp Pili Elektrofizyolojinin Alanına Girer mi?
Evet.
Elektrofizyoloji sadece hızlı ritimlerle ilgilenmez.
Yavaş ritimler de bu alanın içindedir.
Örneğin:
- AV blok
- hasta sinüs sendromu
- ciddi nabız düşüklüğü
- bayılma
- kalp pili ihtiyacı
- ICD
- CRT
- LBBP / sol dal pacing
elektrofizyoloji alanında değerlendirilir.
Yani elektrofizyoloji hem “kalp çok hızlı atıyor” hem de “kalp çok yavaş atıyor” sorularıyla ilgilenir.
Hangi Şikâyetlerde Dikkat Etmek Gerekir?
Şu durumlarda ritim bozukluğu değerlendirmesi geciktirilmemelidir:
- Çarpıntıyla bayılma
- Efor sırasında bayılma
- Nabzın aniden 150–200’e çıkması
- Göğüs ağrısıyla çarpıntı
- Nefes darlığıyla çarpıntı
- Holterde VT veya NSVT yazması
- EKG’de WPW veya Brugada şüphesi
- Ailede genç yaşta ani ölüm
- ICD şoku
- Kalp pili olan hastada bayılma
Bu belirtiler “stresten olmuştur” diye geçiştirilmemelidir.
Elektrofizyoloji Değerlendirmesinde Hangi Testler Kullanılır?
Her hastaya aynı test yapılmaz.
Şikâyete göre şu testler kullanılabilir:
- EKG
- Holter
- Ekokardiyografi
- Efor testi
- Uzun süreli ritim kaydı
- Kalp MR
- EPS
- Kalp pili veya ICD cihaz kontrolü
Bazen tek bir çarpıntı EKG’si tanıyı koydurur.
Bazen de ritmi yakalamak için daha uzun takip gerekir.
İstanbul’da Elektrofizyoloji ve Ritim Bozukluğu Değerlendirmesi
İstanbul’da elektrofizyoloji değerlendirmesi için başvuran hastalarda amaç sadece “çarpıntı var” demek değildir.
Asıl amaç:
- ritmin adını koymak,
- riskli ritimleri ayırmak,
- Holter veya EKG ile ritmi belgelemek,
- ilaç mı, takip mi, ablasyon mu gerektiğini belirlemek,
- kalp pili, ICD veya CRT ihtiyacını değerlendirmek,
- hastaya uygun uzun dönem takip planı oluşturmaktır.
Kalp ritim bozukluklarında doğru tedavi, doğru ritim tanısıyla başlar.
Sık Sorulan Sorular
Elektrofizyoloji nedir?
Kalbin elektrik sistemi ve ritim bozukluklarıyla ilgilenen kardiyoloji alanıdır.
Elektrofizyoloji uzmanı ne yapar?
Çarpıntı, bayılma, ritim bozukluğu, EPS, ablasyon, kalp pili, ICD ve CRT tedavileriyle ilgilenir.
Kalbin elektrik sistemi ne işe yarar?
Kalbin düzenli ve uyumlu şekilde atmasını sağlar.
Ritim bozukluğu ne demek?
Kalbin normalden hızlı, yavaş veya düzensiz çalışmasıdır.
EPS nedir?
Kalbin elektrik sisteminin kateterlerle içeriden incelendiği tanı işlemidir.
Ablasyon nedir?
Ritim bozukluğuna neden olan elektriksel bölgenin kateterle tedavi edilmesidir.
Her çarpıntı tehlikeli midir?
Hayır. Ama çarpıntının türü EKG, Holter veya ritim kaydıyla anlaşılmalıdır.
Kalp pili elektrofizyolojiye girer mi?
Evet. Kalp pili, ICD, CRT ve yavaş ritim bozuklukları elektrofizyoloji alanına girer.
Sonuç
Elektrofizyoloji, kalbin elektrik sistemi ve ritim bozukluklarıyla ilgilenen kardiyoloji alanıdır.
Çarpıntı, bayılma, hızlı ritim, yavaş nabız, kalp pili, ICD ve ablasyon gibi konular bu alanın içindedir.
Hasta açısından en önemli nokta şudur:
Ritmin adını doğru koymadan doğru tedavi seçilemez.
Bu nedenle tekrarlayan çarpıntı, bayılma, Holterde ritim bozukluğu, EKG’de elektriksel sorun veya kalp pili ihtiyacı varsa kardiyak elektrofizyoloji değerlendirmesi önemlidir.
Tıbbi olarak hazırlayan ve gözden geçiren:
Prof. Dr. Kazım Serhan Özcan
Kardiyoloji Uzmanı – Kardiyak Elektrofizyolog
İlgi alanları: Elektrofizyoloji, EPS, ablasyon, atriyal fibrilasyon, SVT, VES, VT, kalp pili, ICD, CRT ve kardiyak ritim bozuklukları.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Hastaya özel tanı ve tedavi önerisinin yerini tutmaz.
SEO Anahtar Kelimeler
elektrofizyoloji
elektrofizyoloji nedir
kalbin elektrik sistemi
kalp ritim bozukluğu
aritmi nedir
kateter ablasyonu
ablasyon tedavisi
elektrofizyoloji İstanbul
ablasyon İstanbul
ritim bozukluğu tedavisi
atriyal fibrilasyon tedavisi
kalp çarpıntısı
kalp pili tedavisi
aritmi uzmanı
Prof Dr Kazım Serhan Özcan
